Türkçe Bilgi , Ansiklopedi, Sözlük

Birleşik İsim

Makale Sayfaları
Birleşik İsim
Bitişik Yazılan Birleşik İsimler
Ayrı Yazılan Birleşik İsimler
Birleşik isimler, birden fazla kelimenin bir araya gelip yeni bir varlığı veya kavramı karşılayacak şekilde kalıplaşarak oluşturdukları, anlam ve şekil bakımından yeni isimlerdir.

Birleşik ismi oluşturan kelimeler arasına herhangi bir ek veya kelime giremez; girerse bu kelime grubu birleşik isim olmaktan çıkar, belirtili isim tamlaması veya başka bir kelime grubu olur.

Bu isimler anlam bakımından tam bir kalıplaşmaya uğradıkları için tek bir kelime olarak kabul edilir ve bu şekilde kullanılırlar.

Türkçe'de üç yolla birleşik isim yapılır:

Anlam kayması yoluyla

Ses kaynaşması yoluyla

Kelime sınıfı kayması yoluyla

a. Anlam kayması yoluyla
Birincisi: Birleşik ismi oluşturan kelimelerin tamamı (genellikle iki kelimeden oluşurlar) anlam kaybına uğrar.

Hanımeli, aslanağzı, katırtırnağı, devetabanı, suçiçeği, demirbaş, denizaltı, kuşpalazı...


İkincisi: Kelimelerden sadece birincisi anlam kaybına uğrar:

Adamotu, yayınbalığı, incehastalık...

Akçaağaç, akçakavak, akciğer, karabiber, alageyik...

Başbakan, başyazar, başhekim... ?


Üçüncüsü: İkinci kelime anlamını kaybeder:

Karatavuk, yerelması, karafatma...

b. Ses kaynaşması yoluyla
cumartesi, pazartesi, kahvaltı, çörotu, peki...

c. Kelime sınıfı kayması yoluyla
kaptıkaçtı, külbastı, mirasyedi, dedikodu, hünkârbeğendi, albastı, gecekondu...

örtbas, sıkboğaz, alaşağı, ateşkes, kapkaççı...

giderayak, bilirkişi, vatansever, hacıyatmaz, cankurtaran...

elverişli, rasgele, albeni, çalçene...

Birleşik isimlerin bir kısmı ayrı, bir kısmı da bitişik yazılır. Bu sebeple birleşik isimler ayrı yazılanlar ve bitişik yazılanlar olmak üzere ikiye ayrılır.

Birleşik kelimelerin ayrı veya bitişik yazılmalarında birleşik kelimeyi oluşturan kelimelerin uğradıkları anlam kaybı ve ses olayları göz önünde tutulur.
<< Önceki - Sonraki Sayfa >>

32 Yorum - Senin Görüşün Nedir?

  1. #1 çok garip
    -
    batuhan
    -
    07-08-2012 20:04:05 -8

    çok garip isimler

  2. #2 hiçç anlamadım
    -
    asya
    -
    18-11-2012 08:38:09 -1

    batuhan ne garipi oku ama ben okumadım

  3. #3 Bilemedim
    -
    güler
    -
    29-04-2013 21:15:42 0

    ya değişik bilgi vermiş (anlamadım)...

  4. #4 Kafam karıştıııı
    -
    Zeynep
    -
    24-06-2013 14:23:54 +3

    Biz derste Birleşik isim için isim+fiil fiil+fiil vs şeklinde gördük ama bu tam tersi türemiş isimde geçiyor... :(

  5. #5 bilesik isimler
    -
    nil
    -
    06-11-2013 17:03:55 -10

    Dondurma bilesik isimmi

  6. #6 nil sana bu yorum
    -
    hayrunnisa
    -
    06-11-2013 23:24:24 -9

    dondurma bileşik isimdir

  7. #7 Dondurma
    -
    Ömer
    -
    21-11-2013 21:40:10 -10

    dondurma özel isimdir!!!!

  8. #8 bööööööö
    -
    bööööööö
    -
    26-11-2013 18:11:58 +5

    DONDURMA BİRLEŞİK İSİM DEĞİL TAMAM MI ?

  9. #9 güzel
    -
    elif
    -
    01-12-2013 15:48:12 -1

    çok güzel olmuş

  10. #10 güzel
    -
    ufuk
    -
    11-12-2013 12:13:08 +2

    güzel olmuş elleriniz sağlık

  11. #11 saray
    -
    topkapı
    -
    14-12-2013 09:56:19 +1

    Topkapı kapım nerede ben görmüyom söyleyin banaaâaaaaaaaa)??:-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-)

  12. #12 birleşik harfler
    -
    ayşe
    -
    14-12-2013 18:03:47 -1

    Merhaba birleşik isimlere örnrk veremem. Bunun için çok üzgünüm. Ama birkaç örnel veririm.mesale uyumak,yatmak,oyun oynamak,gemek ve giysi giydirmek oyunları oynamak istiyorum...:-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-) :-)

  13. #13 ammada karışıkmıış
    -
    yunus
    -
    18-12-2013 19:03:57 -1

    bu nasıl birleşik isim

  14. #14 Birleşik
    -
    ali
    -
    02-01-2014 21:24:32 0

    6 sınıfa gidiyom en zor ders türkçe türçem 3 ingilizcem 5

  15. #15 dondurma
    -
    ayşe
    -
    05-01-2014 15:34:45 +1

    Dondurma birleşik isimdi birde özel isim deyildir benden iyi biliyprsunuz bakın söyleyeyim size don var birde yerinde durma var ya

  16. #16 çok saçma ama güzel
    -
    emili
    -
    06-01-2014 13:55:06 +7

    çok saçma ama güzel

  17. #17 çokk ii
    -
    can
    -
    16-01-2014 19:50:34 0

    Biz derste Birleşik isim için isim+fiil fiil+fiil vs şeklinde gördük ama bu tam tersi türemiş isimde geçiyor... :(

  18. #18 kafam karıştı
    -
    zeynep...
    -
    16-01-2014 19:52:03 -4

    Biz derste Birleşik isim için isim+fiil fiil+fiil vs şeklinde gördük ama bu tam tersi türemiş isimde geçiyor... :(

  19. #19 anlamadım
    -
    gizem
    -
    12-02-2014 21:39:33 -5

    aTEŞKEZ birleşik kelime mi

  20. #20 ..
    -
    çagri
    -
    06-04-2014 18:13:59 +5

    Çukur ova bir örnektir

  21. #21 ..
    -
    çagri
    -
    06-04-2014 18:14:31 +1

    Pardon :) çukurova

  22. #22 buzdolabı
    -
    gamze
    -
    02-05-2014 20:11:15 +6

    Buzdolabıda birleşik isimdir

  23. #23 Dondurma , birleşik isim degildir. Türemiş isimdir.
    -
    edebiyatcı
    -
    19-08-2014 00:27:25 0

    Dondurma kelimesi :

    Don- (fiil kökü )

    -dur ( fiilden fiil yapan yapım eki eklediği sözcüğe göre ''-dır -dir -dur- dür- tir -tır -tur -tür '' şeklinde de görülebilir.)

    -ma ( fiirden isim yapım ekidir. [isim fiil eki ] )

  24. #24 Olay :)
    -
    Ali
    -
    22-08-2014 10:04:26 +1

    Hanımeli, aslanağzı, katırtırnağı, devetabanı, suçiçeği, demirbaş, denizaltı, kuşpalazı...
    BUZ DOLABI galatasaray fener bahce beşiktaş vb.[b]AliyAvuz[/b]

  25. #25 Dondurma Türemiş İsimdir ;)
    -
    Seda
    -
    27-09-2014 20:15:41 -2

    Dondurma türemiş isimdir fakat Don-Dur-Ma diye Ayrılmaz çünkü don ve dondurma arasında anlam ilişkisi yoktur. Doğru Ayrılışı Dondur-Ma dır Ma burada fiilden isim yapan yapım ekidir çünkü dondurmak tan dondurma olmuştur... Fakt Öğrenciler Donmak tan geldiğini düşünür yani tartışılacak bir şeydir ;)

  26. #26 Dondurma türemiştir
    -
    Canan
    -
    27-09-2014 20:18:14 +2

    Seda Don-Dur-Ma diye ayrılır canım donmak-dondurmak-dondurma olmuştur ;) Biraz türkçe öğrende gel :P

  27. #27 birleşik isimler
    -
    popgs
    -
    30-10-2014 12:59:55 -1

    birleşik isimler nedirrr

  28. #28 aşkım
    -
    Ben tam 8 sayfa yapt
    -
    08-11-2014 13:07:54 +2

    10numara
    Arkadaşlartavsiye ediyorum

  29. #29 Hvfsfmöömjghg
    -
    Ggdbgffgbcs Bagev
    -
    05-12-2014 12:34:15 0

    Nbgfeeefvnnjrr bente gdiniz uygun. Hghuhvhggyjhh. Hhhhjnj hışm

  30. #30 Hvfsfmöömjghg
    -
    Ggdbgffgbcs Bagev
    -
    05-12-2014 12:34:47 0

    [img]güzelik[/img]

  31. #31 dondurma türemiş isimdir
    -
    Büşranur Çakır
    -
    17-12-2014 23:57:10 +1

    Dondurma türemiştir. Çünkü don giydiğimiz don değil donmaktan geliyor. Dondur un dondurmayla alakası vardır. Dondurmayı dondurursan donar. Kısaca dondurma türemiştir. Bu arada ayrılışı don-dur-ma dır.

  32. #32 birleşik kelime
    -
    oğuz
    -
    22-12-2014 21:16:51 0

    bence çok öğretici bir anlatım.

Görüşün Nedir?

Karakter Sayacı:
0