Türkçe Bilgi , Ansiklopedi, Sözlük

EKLERLE İLGİLİ ÖNEMLİ BİLGİLER

İsim kökü
1)Türkçe'de dört çeşit –ı, -i, -u,-ü vardır. Bunların farkı cümlelerden anlaşılır.

Ev-i yandı (İyelik eki)
Ev-i yıktılar (Hâl eki)
Veli-nin ev-i (Tamlama eki)
 Gez-i, yaz-ı (Yapım eki)

2) İyelik ekleri ile kişi ekleri karıştırılmamalıdır. İyelik ekleri isimlere, kişi ekleri fiillere gelir.
Ev-i-m....İyelik eki , Geldi-m.....Kişi eki

3) Türkçe'de –ım, -im, -um, -üm ekleri hem iyelik eki, hem kişi eki, hem ek-fiil, hem de yapım eki olarak kullanılabilir:
İç-im kan ağlıyor (İyelik eki)
İstediğin parayı vereceğ-im (Kişi eki)
Bugün dünden daha iyiy-im (Ek-fiil)
Gözlerin bir iç-im su....(Yapım eki)

4) –lar, -ler ekleri bazen çoğul eki, bazen kişi eki, bazen de yapım eki olarak kullanılabilir:
Ev-ler şimdi daha güzel (Çoğul eki)
Dün bize geldi-ler (Kişi eki)
Bu millet nice Kemal-ler yetiştirdi. (Yapım eki)

NOT : -lar, -ler ekleri özel isimlere gelip onların anlamlarını değiştirirse yapım ekidir. Bu durumda kesme işareti kullanılmaz. Özel isme gelip çekim eki olursa kesme işareti kullanılır.
Dün gece bize Mehmetler geldi.....Yapım eki
Sınıftaki Mehmet'ler ayağa kalksı)...Çekim eki

5) Yapım ve çekim ekleri köklere getirilirken şu sıra izlenir:
Yaz-ı-s-ı –n -ı
Yapım eki - Kaynaştırma harfi- İyelik eki - Kaynaştırma harfi - Hal eki

Fiil Kökü

6) Aslında küçültme ve sevgi eki olan –cık bazen varlık isimleri yapar .
Tepe-cik, yavru-cuk  

Bu örneklerde küçültme anlamı varken; (badem-cik) kelimesinde bir organın adı söz konusudur.

7) –ı, -i, -u, -ü yapım ekleri hem fiilden isim yapar, hem de fiilden fiil yapar.
Kaz-ı çalışmaları başladı...Fiilden isim yapma eki
Boyayı kaz-ı-dı..Fiilden fiil yapma eki

8. –ış, -iş ekleri bazen isim, bazen fiil yapar.
Tatlı bir bakışı vardı... Fiilden isim yapma eki.
Birbirlerine bakıştılar... Fiilden fiil yapma eki.

3 Yorum - Senin Görüşün Nedir?

  1. #1 SORU
    -
    hasan
    -
    18-11-2012 08:22:30 +2

    Türkçe'de -ma/-me isim fiil ekleri bulunmaktadır. Bunların yerine neden -ım/-im ekleri kullanılmıyor? Böyle bir kullanımla oluşturulmuş isimler var mıdır? Varsa yardımcı olur musunuz? Teşekkür ederim.

  2. #2 tükço
    -
    zeynel
    -
    19-11-2012 17:53:08 0

    tükçe anlatır

  3. #3 ekler
    -
    nadire
    -
    24-02-2014 20:03:30 0

    isime gelen iyelik eki nedir bunu yazmadınız ama :( :( :(

Görüşün Nedir?

Karakter Sayacı:
0