19-12-2014 06:30:21
Ana Sayfa Edebiyat Dil Bilgisi Türklerin kullandığı alfabeler

Sevgili TurkceBilgi.Org kullanıcısı, sizinle daha kaliteli zaman geçirek adına üyemiz olmanızı rica ederiz.

Türklerin kullandığı alfabeler
Türklerin kullandığı alfabeler tarih sırasına göre şunlardır:

1- GÖKTÜRK ALFABESİ
Türkçe'nin yazıldığı il alfabe, bugünkü bilgilere göre Batı'da "runik" diye tanınan Göktürk alfabesidir. Bu alfabenin eski Türk damgalarından doğduğu, dolayısıyla Türkler tarafından icat edildiği kabul edilmektedir. Türkler arasında VII-IX. yüzyılla arasında yaygın olarak kullanılmıştır. Bu yazıya Batı'da runik denmesinin sebebi harflerinin eski İskandinav yazıtlarında kullanılmış ve runik alfabe diye adlandırılan yazınız harflerine benzemesidir. Bu alfabe Danimarkalı William Thomsen tarafından çözülmüştür. Göktürk alfabesiyle yazılan 732 yılında yazılan Kültigin abidesi Türk edebiyatının yazılı ilk eseri sayılmaktadır.

38 harften oluşan alfabenin 4'ü sesli, 26'sı sessiz, 8'i ise bitişken harftir. İçinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) bulunan sözleri doğru okuyabilmek için o sözleri önceden bilmek ve kestirmek gerekir. Sağdan sola ve yukarıdan aşağıya doğru yazılır. Harfler birbiriyle bitişmez; taş ve eşya üzerine kazınmaya elverişlidir.

2- UYGUR ALFABESİ
Türkler'in Göktürk alfabesinden sonra ve Arap alfabesinden önce kullanmış oldukları yazı sistemleri içinde en önemli alfabedir. VIII. yüzyıldan XVIII. yüzyıla kadar Doğu Türkistan'dan İstanbul'a kadar geniş bir alanda kullanılmıştır. Bu alfabe Ârâmî kökenli Soğd alfabesinden çıkmıştır. Genellikle Uygur yazısı olarak bilinen bu yazınız diğer Türkler'ce de kullanılmış olması mümkündür. Uygur alfabesi Türkçe^nin yazımı için elverişli olmadığı halde 1000 yıl gibi uzun bir süre kullanılmıştır. Uygur alfabesiyle yazılmış eserlerin çoğunu Budizm, Maniheizm ve Hristiyanlık'a ait metinler meydana getirir. Bu alfabe Türkler İslâmiyet'i kabul ettikten sonra da kullanılmıştır. Kutadgu Bilig denilen eserin üç nüshasından biri Uygur harfleriyle yazılmıştır.
18 harften oluşan alfabenin 4'ü sesli 14'ü sessiz harftir. Arap alfabesinde olduğu gibi harfler başta, ortada ve sonda farklı biçimde yazılmaktadır.

3- ARAP ALFABESİ
Tarih boyunca Türk diline uygulanan yazılar arasında en uzun sürelisi, aynı zamanda en yaygın olanı ve muhtemelen Türkler'in İslâm'a girmeye başladıkları IX. yüzyıldan itibaren kullanılmıştır. Hâlâ bu alfabeyi kullanan Türk halkları vardır. Türkçe'yi Arap harfleriyle ilk defa yazanlar Karahanlılar olmuştur. Mevcut bilgilere göre bu alfabeyle  yazılan ilk metin Divanü Lûgati't-Türk adlı eserdeki yazılardır.

4- LATİN ALFABESİ
1928'de Atatürk'ün yaptığı harf inkılâbıyla Türkiye Türkçesi'nin yazımında kullanılan en son alfabe Latin alfabesidir. Bu alfabe bugün Türkiye'den başka Kıbrıs ve Yugoslavya'daki Türkler'ce de kullanılmaktadır.

29 harften oluşan bu alfabenin 21'i sessiz, 8'i sesli harftir. Sağdan sola doğru yazılır. Harfler birbiriyle bitiştirilerek de bitiştirilmeyerek de yazılabilir. Bu alfabede yer alan harfler asıl Latin alfabesinden farklıdır. Asıl Latin alfabesindeki "q/Q", "x/X" ve "w/W" harfleri yoktur. Buna karşılık ı, ö, ü, ğ, ç ve ş harfleri vardır.

5- KİRİL (SLAV) ALFABESİ
Osmanlıca ve Türkiye dışındaki Türk dil ve lehçelerinin yazımında Arap alfabesinden sonra en geniş ölçüde kullanılan alfabedir. XVIII. yüzyıl başlarında Hristiyanlık'ı yaymak için Çuvaşlar'a giden Ruslar bu dili kendi harfleriyle (Kiril) yazdılar. Eski Sovyetler Birliği idaresindeki Türkler'ce 1937-1940  yılları arasında Stalin rejimi tarafından bu alfabe kabul ettirilmiş ve her Türk boyu için farklı alfabeler yapılmıştır. Bunun sonucunda Türkler arasında 20 ayrı Kiril alfabesi kullanılmıştır. Bugün de bu alfabeyi kullanmaya devam etmektedirler. Ancak Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra alfabe değiştirme eğilimleri kuvvetlenmiştir. Ayrıca Türk Cumhuriyetleri arasında kültür alışverişini daha sağlıklı yapmak için ortak alfabe çalışmaları devam etmektedir.
 

Bu Konuya 7 Yorum Yapılmış

 
-3 #1 plaseYoLBaRS 13-04-2013 14:16
Türklerin kullandkları alfabe ile ilgili makale yazısı
Alıntı
 
 
+3 #2 sorubir dost 06-03-2014 15:14
seni çakal seni kendi ödevini kendin yapsana
Alıntı
 
 
-2 #3 asdjfcvbhjklİkra 14-03-2014 15:20
Allah razı olsun
Alıntı
 
 
0 #4 türklerin kullandıkları alfabeleryeşim 11-05-2014 10:52
yani kendin yapçanda nasıl yapçan yazana tşklerde beyninde olabilir demi yani yaz kendin diemezsin herkezin beyni aynı diiill
Alıntı
 
 
0 #5 türklerin kulandığı alfabeaylin toklucu 30-09-2014 19:58
bence çok güzel anlatılmış
Alıntı
 
 
0 #6 türklerin kullandığı alfabeosman yusuf bodur 20-10-2014 17:38
çok ii olmamaış kronoloji hatası bulunmaktadı
Alıntı
 
 
0 #7 BİLGİMuhammet 29-11-2014 14:27
Türkler geniş bir coğrafyaya yayıldığı için zaman içerisinde 17-22 arası da alfabe kullanmıştır.Bunlardan bir kaçını şöyle sıralayabilirim ; Soğd, Mani, Brahmi, Süryani, Grek, Ermeni, İbrani alfabeleri belirli tarihi dönemlerde ve çevrelerde kullanılmıştır.Türk dilinin yazımı için geniş ölçüde kullanılmış olan 5 alfabe vardır: Köktürk, Uygur, Arap, Latin ve İslav alfabeleri.
Alıntı
 

Bu Konuya Yorum Yapabilirsiniz






Edebiyat - Dil Bilgisi kategorisinde bulunan Türklerin kullandığı alfabeler başlıklı yazı türklerin kullandığı alfabeler sırasıyla , türklerin kullandığı alfabeler vikipedi , türklerin sırasıyla kullandığı alfabeler , türklerin ilk dili nedir , türklerin kullandığı alfabeler sırayla , türklerin kullandıkları alfabeler sırasıyla , ilk türk alfabesi hangisidir , ilk alfabeyi kim kullanmıştır , turklerin ilk dili , ilk türk alfabesini kim kullandı , türk alfabesi , türklerin kullandığı ikinci yazı sistemi hangisidir , türklerin kullandığı alfabeler konuları hakkında bilgi içermektedir.