Türkçe Bilgi , Ansiklopedi, Sözlük

Ünlü daralması (darlaşma)

Bir kelimede düz-geniş ünlülerden (a, e) sonra –yor eki gelirse, bu ünlüleri darlaştırarak –ı-i-u-ü ‘ye dönüştürür. Geniş olan ünlülerin daraldığı için bu kurala ünlü daralması denir.

Örnek :
Yazma-yor→yazmıyor
Anla-yor→anlıyor
Hopla-yor→hopluyor.
Bekle- yor→bekliyor

Dilimizde birçok yerde, yanlış ünlü daralması da yapıldığı görülür. Kaynaştırma harflerinden y'den önce gelen a, e ünlüleri konuşmada daralabilir. Ama bu daralma yazıda gösterilmemelidir.
Almayan (Doğru) → Almıyan (Yanlış),
Bekleyecek (Doğru) → Bekliyecek (Yanlış)

Özel Durumlar
Bazı kelimelerde –yor eki kullanılmadığı halde, ünlü daralması olabilir. de-  ve ye- kelimelerine ünlü ile başlayan ek geldiğinde araya –y- kaynaştırma ünsüzü girer ve bu
 
Kaynaştırma ünsüzü kelimelerin kökündeki e'leri i'ye dönüştürür.

Diye, diyen, yiyecek, yiyerek...

NOT : Ünsüzle biten kelimelere –yor eki geldiğinde, kelimenin kökü ile ekin arasına ı, i, u, ü yardımcı sesleri gelir. Bu, ünlü daralması ile karıştırılmamalıdır. Buna göre, aşağıdaki kelimelerde ünlü daralması yoktur:
Oturuyor, iniyor, bakıyor...

75 Yorum - Senin Görüşün Nedir?

  1. #1 güzel örnek
    -
    burcu
    -
    01-01-2013 18:22:58 +2

    [u]güzel örnnek vermişsiniz

  2. #2 ÜnLü DaRaLMasıNa ÖrNeK :)
    -
    EmiRHaN1907
    -
    02-01-2013 20:31:57 +68

    Seçme-yor→Seçmiyor Etme-yor→Etmiyor Yapma-yor→Yapmıyor

  3. #3 sagolun ...
    -
    vahide
    -
    18-02-2013 17:56:59 -27

    çok sagolun kitaplardan ve türkçe ögretmenimden anlayamadıgımı şimdi anladım asdfasdf :D

  4. #4 çok sağolun
    -
    feriha
    -
    27-02-2013 20:53:59 -33

    vaalahi hiç öretmenden anlamadım siz öğretmenden üstün çıktınız asdfghj :D

  5. #5 ünlü daralması
    -
    fırat
    -
    29-03-2013 18:20:07 -35

    vermiyorda ünlü daralması varmı

  6. #6 ünlü daralması
    -
    hatice karaca
    -
    02-04-2013 16:54:19 -23

    EVET VERMİYORDA VAR :)

  7. #7 türkçe
    -
    mustafa
    -
    21-04-2013 14:03:14 +13

    baya güzel bilgiler var türkçemizi güzel konuşmak ve yazmak için güzel bi site teşekürler

  8. #8 türkçe
    -
    mustafa
    -
    21-04-2013 14:10:39 -14

    [quote name="EmiRHaN1907"]Seçme-yor→Seçmiyor Etme-yor→Etmiyor Yapma-yor→Yapmıyor[/quote]
    ALINTI GENÇLER

  9. #9 boşwer
    -
    ferhat
    -
    21-04-2013 19:27:09 -13

    çok sağolun hocadan anlamadığımı burda anladım yazılıma yardımcı olacağından emin im

  10. #10 yorum işte ne başllıgı
    -
    Kübra1D
    -
    07-06-2013 13:18:31 -13

    zor sanıyordum bilgi yarışmasında bu yüzden yanlış yaptık ama kolay ya

  11. #11 komik şey
    -
    amelya
    -
    29-09-2013 14:31:44 -21

    [quote name(amelya)
    çok sagolun kitaplardan ve türkçe ögretmenimden anlayamadıgımı şimdi anladım asdfasdf :D[/quote]

  12. #12 harika ödevime çok yardımcı oldunuz.
    -
    esma
    -
    01-10-2013 17:49:02 -22

    türkçemizi daha ,iyi öğrendim..

  13. #13 örnekler
    -
    alev
    -
    05-10-2013 19:14:53 -7

    Daralma yoktur daralma vardır --- kızıyor, yoruyor, gürlüyor, kalkmıyor, çizmiyor, bilmiyor


    gülüyor
    Bitiyor_bileyor
    Korkuyor
    Çiziyor
    Seviyor

  14. #14 ünlü daralması
    -
    şahin
    -
    08-10-2013 10:47:37 -9

    çok iyi ama sanki biraz hata yapılmış gibi benim baktığım başka sitede böyle değildi

  15. #15 ödevime çok yardımcı oldunuz
    -
    sinan koç
    -
    09-10-2013 21:04:50 -9

    çok sağolun hocadan anlamadığımı burda anladım yazılıma yardımcı olacağından emin im

  16. #16 süper
    -
    dilara
    -
    10-10-2013 19:44:34 -2

    çok iyi ama biraz az olmuş

  17. #17 atamızın yolunda beraber çalışalım ve yürüyelim ...haydi
    -
    nurgül
    -
    10-10-2013 19:52:49 -5

    arkadaşlar acil 30 örnek ünlü daralması için

  18. #18 ÜNLÜ DARALMASINA ÖRNEK
    -
    ayşegül
    -
    13-10-2013 17:29:22 +15

    DE-YOR DİYOR UYUYAMA-YOR UYUYAMIYOR BİLEME-YOR BİLEMİYOR

  19. #19 dsad
    -
    ahet
    -
    16-10-2013 18:18:06 -15

    [quote name="feriha"]vaalahi hiç öretmenden anlamadım siz öğretmenden üstün çıktınız asdfghj :D[/quote]

    örnek verin

  20. #20 fazla vermio
    -
    busee
    -
    17-10-2013 17:11:04 -12

    bana bu kadar yetmiyo daha fazla örnek verin

  21. #21 ÇOK İYİ YAHHH
    -
    ESER :D
    -
    20-10-2013 13:15:48 -22

    GÜZEL AMA AZ SİZLERDEN BAKTIM TEŞEKKÜRLER :) YORUMLARINIZ İÇİN :)

  22. #22 çok iyi yaaa
    -
    emir
    -
    24-10-2013 16:42:53 -11

    adiyin arkadaşlar daha örnek vericek okmu

  23. #23 ünlü daralması
    -
    ahmet
    -
    24-10-2013 21:39:12 -10

    20 tane örnek yok

  24. #24 darlaşma
    -
    ccc
    -
    28-10-2013 07:23:14 -11

    güzeldi tam bana göreee

  25. #25 ünlü daralması
    -
    meltem
    -
    28-10-2013 19:01:15 -18

    çok az örnekler var birazcık daha olsaydı örnekler süper olurdu bence

  26. #26 özel
    -
    ela
    -
    31-10-2013 20:38:15 -13

    benim özel öğretmenim anlatmiıştı bu konuyu

  27. #27 soru
    -
    ada
    -
    31-10-2013 20:45:00 +10

    sadece yor ekiyle değilmi

  28. #28 fena değil
    -
    pelinsu
    -
    05-11-2013 16:51:55 +8

    birazdaha açık ve nett anlatılabilir bence
    mesela daralma sadece yor ekiylemi olur

  29. #29 ünlü daralması
    -
    acaba neeeee
    -
    06-11-2013 19:13:45 +17

    bu örnekler çok az....

  30. #30 goruluyor
    -
    melike
    -
    10-11-2013 14:12:53 -4

    görülüyor ünlü daralmasımıdır ?

  31. #31 ünlü daralması
    -
    ayşe
    -
    23-11-2013 09:23:29 -1

    yetmiyor - yetmeyor

  32. #32 istee buuuuuu
    -
    asdasdas
    -
    28-11-2013 14:49:54 -1

    başla-yor-başlıyor
    gözle-yor-gözlüyor
    kalma-yor-kalmıyor
    söyle-yor-söylüyor

  33. #33 Teşekkürler.
    -
    Melih
    -
    03-12-2013 16:13:43 -5

    çok teşekkürler arkadaşlar örnekler için ödevime yardımcı oldunuz.

  34. #34 daha fazla olsun yhaaa
    -
    ahmet
    -
    03-12-2013 22:45:46 +6

    bunlar güzel amabana daha fazla lazım

  35. #35 vay anam
    -
    göktuğ
    -
    05-12-2013 20:28:07 -10

    dinle yor sakla yor kutla yor dinle yor gelme yor

  36. #36 güzel çrnek ama buda olmalı
    -
    ekin sevindik
    -
    08-12-2013 16:34:13 -6

    örneğin yetme+yor->yetmiyor

  37. #37 ünlü daralması
    -
    taha
    -
    13-12-2013 13:36:35 +10

    [quote name="nurgül"]arkadaşlar acil 30 örnek ünlü daralması için[/quote]
    [b]ünlüdaralması[/b]

  38. #38 ünlü daralması
    -
    taha
    -
    13-12-2013 13:37:06 +9

    ünlü düşmesi

  39. #39 ünlü daralması
    -
    emirhan
    -
    15-12-2013 16:58:32 +8

    değiştiriyor kunuşuyor vazgeçilemiyor bitiyor girilemiyor gülüşüyorlar bu kelimelerin hangisinde ünlü daralması var

  40. #40 örneğin
    -
    yiğit
    -
    18-12-2013 18:21:06 +11

    yazma-yor yerine yazmıyor

  41. #41 ünlü daralması
    -
    Ayşe
    -
    22-12-2013 13:32:30 +12

    anla - yor > anlıyor
    söyle- yor > söylüyor
    solla - yor > sollayor

  42. #42 ünlü daralması
    -
    bircan
    -
    31-12-2013 10:46:40 +11

    [i]ünlü daralmasını anlamadım okulda ama şimdi adım gibi biliyorum[/i]

  43. #43 Site müthiş
    -
    Kerim
    -
    04-01-2014 08:57:13 +5

    Yapayor yapıyor Yazayor yazıyor vallaha site müthiş

  44. #44 SİTE ÇOK GÜZEL
    -
    SERKANT
    -
    06-01-2014 15:26:15 +9

    ÇOK GÜZEL İŞİME ÇOK İYİ YARADI

  45. #45 site güzel ece
    -
    ece
    -
    05-02-2014 14:10:17 +11

    size çok hemde çok teşekür ederim

  46. #46 bekleniyorda ünlü daralması varmı
    -
    nurgül
    -
    08-02-2014 15:28:49 +8

    bekleniyor da ünlü daralması varmı

  47. #47 bekleniyorda ünlü daralması varsa daralma şeklini yazın
    -
    feriha
    -
    20-02-2014 20:02:03 +8

    bekleniyorda ünlü daralması varsa daralma şeklini yazın

  48. #48 Bana ünlü düşmesi cümle 10 tane lazım
    -
    Selcan
    -
    05-03-2014 20:27:34 +9

    Hadi arkadaşlar on tane cümle ünlü düşmesi yardım edin

  49. #49 10 tane ünlü düşmesi
    -
    feriha
    -
    07-03-2014 10:07:50 +6

    alnın devrik kahvaltı pazartesi cumartesi göğsü niçin nasıl birbiri ayrılmak

  50. #50 uygar4154@gmail.com
    -
    uygar bozdemir
    -
    09-03-2014 17:31:14 +6

    bakma+yor=>bakmayor
    etme+yor=>etmiyor
    ime+yor=>içmiyor
    yapma+yor=>yapmıyor

    Benden bu kadar çıkar beyler umarım bunlar size yetmiştir.Biliyorum yetmedi ama yinede yazim dedim SADAAFA:dadward

  51. #51 uygar4154@gmail.com
    -
    uygar bozdemir
    -
    09-03-2014 17:34:42 +8

    Özür dilerim en üstteki yanlış
    olmuş hemen onu düzelteyim

    bakma+yor=>bakmıyor

    elimdeyken daha çok vereyim

    gözle+yor=>gözlüyor
    gözetle+yor=>gözetliyor
    yapa+yor=>yapıyor
    çatla+yor=>çatlıyor

    Bu kadar yeter herhalde arkadaşlar
    hepsini aklımdan yazdım yinede siz
    bi kontrol ediniz.Yanlış olabilir.
    Dikkatli ol :DAWEFABA

  52. #52 site çok güzel
    -
    feriha
    -
    11-03-2014 21:08:07 -2

    yapıyor yanlış ünlü daralması yoktur

  53. #53 bir soru
    -
    sa
    -
    23-03-2014 18:15:24 +6

    gülmüyormus da unlu daralması varmı

  54. #54 türkçe
    -
    irem
    -
    30-03-2014 18:37:09 +7

    biraz daha açıklar mısınız biraz dar olmuş

  55. #55 turkçe
    -
    merve
    -
    17-04-2014 18:15:05 +4

    ögretmenim her zaman ödev veriyo ben her zaman burda bakıyorum harika her kez denesin pişman olmicak

  56. #56 aslı şahin
    -
    merve koyun
    -
    17-04-2014 18:28:44 +6

    MERVE AKAYDIN ADAŞIM ADIMLA GURUR DUYUYORUM

  57. #57 ads
    -
    ads
    -
    21-06-2014 10:44:25 +5

    her yor olan o zaman daralma sizin mantığınıza göre :D

  58. #58 Soru
    -
    cheirasmal
    -
    01-09-2014 18:36:39 +9

    saklıyor
    okuyor
    oynuyor
    bilmiyor
    kelimelerinden hangisinde ünlü daralması yoktur ?

    LÜTFEN BANA YARDIM EDİN !

  59. #59 başlık
    -
    seniha
    -
    08-10-2014 21:15:30 +5

    bu yoruma 43 begeni gelire bu örneklerden 100 tane yazcam

    hadi bakalım beğeniye tıklaaa

  60. #60 benim kafam var
    -
    elmas
    -
    11-10-2014 14:18:46 +6

    Türkçede a, e ünlüleri ile biten fiillerin şimdiki zaman çekiminde, söyleyişte de yazımda da a ünlüsü ı, u; e ünlüsü i, ü olur: başlıyor (

  61. #61 edebiyat
    -
    hüseyin
    -
    15-10-2014 14:49:27 +4

    bunu yapmak çok güzel

  62. #62 Ûnlû DaralmasI
    -
    ilker
    -
    20-10-2014 16:56:25 +7

    [i]Çok güzel örnekler var[/i]

  63. #63 Ûnlû DaralmasI
    -
    ilker
    -
    20-10-2014 16:56:25 +7

    [i]Çok güzel örnekler var[/i]

  64. #64 furkan
    -
    furkan
    -
    30-10-2014 17:12:49 +8

    Allah razı olsun gençler :)

  65. #65 ünlü daralması
    -
    misafir
    -
    04-11-2014 20:42:06 +4

    Çoook teşekkürrrlerrr

  66. #66 ünlü daralması
    -
    büşra
    -
    10-11-2014 19:09:47 +6

    biraz eksik ama yinede güüüüüüüüüüüüzzzzzzzzzzzzzeeeeeeeeeeeeeeeeeeellllllllllllll oooooooooollllllllllllmmmmmmmmmmmmmuuuuuuuuuuuuuuşşşşşşşşşşşşş

  67. #67 ünlü daralması
    -
    esra
    -
    11-11-2014 21:34:40 +4

    PEK DE GÜZEL DEĞİL YANİ EH İŞTE YARISI EKSİK

  68. #68 ünlü daralması
    -
    komutan kızlar
    -
    18-11-2014 17:33:42 +5

    BuradaN bakmak istememisştim ama bir an kafam karıştı zaten bununla ilgili bir tek başlık attık örnek bile vermedi hoca

  69. #69 daralma
    -
    ömer karataş
    -
    19-11-2014 18:12:53 +2

    karmaşık dimi arkaaşlar

  70. #70 pornosexgüzell
    -
    Pornosimgiller
    -
    04-12-2014 19:26:20 +3

    bence hos ama yanlız porno yaparken hani darlma oluyor ya benim yaptığım porno genellikle ünlülerle serdar ortaç gbi :D

  71. #71 kılıç
    -
    zehra
    -
    14-12-2014 08:22:58 0

    çok az örnek var. daha çok lazım. öğretmen benden 50 örnek istedi. ben ne yapacağım?

  72. #72 ultra aslan
    -
    büşra
    -
    14-12-2014 10:22:10 0

    Seçme-yor→Seçmiyor Etme-yor→Etmiyor Yapma-yor→Yapmıyor

  73. #73 ünlü daralması
    -
    hilal
    -
    15-12-2014 18:29:26 +1

    ünlü daralması son harfi a,veya e geniş ünlüleriyle biten kelimeler yor eki aldıında a ı veyau(ya)ı,eveya ü ye dönüşür bu olaya ünlü düşmesi denir
    ÖRNEK:başla=L yor= başlıyor
    gözle=L yor=gözlüyor
    yokla=L yor=yokluyor

  74. #74 daralma
    -
    diloşş
    -
    28-12-2014 20:00:43 +1

    Alma-(an): ?
    CEVAP NEE

  75. #75 cevap verin
    -
    Merve
    -
    27-01-2015 20:30:41 0

    Gelmiyorum,anlıyoruz,bekliyoruz bu kelimeler ünlü daralmasina örnek mi??

Görüşün Nedir?

Karakter Sayacı:
0