Türkçe Bilgi , Ansiklopedi, Sözlük

Ünlü değişmesi

Türkçe'de kelimeler ek aldığında, köklerinde değişiklik olmaz. Bu kural iki kelime için geçersizdir. Buna göre, “ben, sen” sözcüklerine  ismin –e hali (yönelme durumu) eki getirildiğinde kökteki e sesleri a'ya dönüşür. Buna ünlü değişmesi denir.  Örnek: Ben-e...bana, Sen-e....sana

ÖNEMLİ NOT  :  Sınavlarda bazen “ses değişmesi” şeklinde sorular sorulmaktadır. Ses dendiğinde hem ünlü, hem ünsüz akla gelir. Bu nedenle “ses değişmesi” veya “ses değişikliği” ifadeleriyle karşılaştığımız zaman aklımıza aşağıdaki ses olayları gelmelidir:
Ünsüz yumuşaması : p-ç-t-k → b-c-d-g-ğ
Ünsüz sertleşmesi : c-d-g → ç-t-k
İç ses benzeşmesi : n → m
Ünlü daralması  : a→ı-i-u-ü
Ünlü değişimi  : e→a

25 Yorum - Senin Görüşün Nedir?

  1. #1 koray kahraman
    -
    10-02-2011 13:45:30 +21

    ünsüz dönüşümüne 10 tane örnek gönderebilirmisiniz ?

  2. #2 Mustafa
    -
    13-09-2011 11:41:00 -30

    Ünsüz dönüşümü diğer adıyla ünsüz yumuşaması olmasın?

  3. #3 Seray Taşkıran
    -
    30-10-2011 15:01:06 -9

    orda dönüşüm demişsin zaten hepsi benliğinden çıkıp başka harfe dönüşüyor?

  4. #4 123
    -
    123
    -
    14-11-2012 20:23:24 -8

    yaprağı tabağı montcuğu kabağı şakağı kiraği kitapcı

  5. #5 sasa
    -
    sasa
    -
    06-01-2013 16:38:12 -16

    ünsüz dönüşümüne 10 tane örnek gönderebilirmisiniz

  6. #6 ünlü değişmesi(bol örnekli)
    -
    canavarrr
    -
    07-05-2013 17:08:30 +3

    Türkçe'de kelimeler ek aldığında, köklerinde değişiklik olmaz. Bu kural iki kelime için geçersizdir. Buna göre, “ben, sen” sözcüklerine ismin –e hali (yönelme durumu) eki getirildiğinde kökteki e sesleri a'ya dönüşür. Buna ünlü değişmesi denir. Örnek: Ben-e...bana, Sen-e....sana,ağız-ı...ağzı,burun-u...burnu,alın-ı...alnı,kulak-ı...kulağı

  7. #7 ünlü değişmesi
    -
    canavarrr
    -
    07-05-2013 17:11:59 +6

    Ünlü Değişmeleri: Kelime içindeki ünlüler, benzeşme nedeniyle veya ünsüzlerin etkisiyle değişikliğe uğrayabilir. Ünlü değişmeleri, niteliklerine göre şöyle sınıflandırılabilir:

    Art Ünlülerin Önlüleşmesi: Türkçe kelimelerde /y/, /ş/, /l/, /c/, /ç/, /n/ ünsüzlerinin etkisiyle ortaya çıkar. Örneğin Eski Türkçe yana > Türkiye Türkçe yine, Eski Türkçe yaşıl > Türkiye Türkçe yeşil. Eski Türkçe kanı > Türkiye Türkçesi hani, ana > anne. Yabancı kökenli kelimelerde önlük-artlık uyumu nedeniyle önlüleşme olur: zeytu:n>zeytin vb.

    Ön Ünlülerin Artlılaşması: Bazı kelime ve şekillerde tarihî dönemlerde sesbirim olan /n/ etkisiyle artlılaşma gerçekleşmiştir: Eski Türkçe tenri>Tanrı, ben+ke>bana>bana. Yabancı kökenli kelimelerde önlük-artlık uyumu nedeniyle artlılaşma olur: di:va:r>duvar vb.

  8. #8 canavar oku
    -
    msy
    -
    01-10-2013 16:21:25 -3

    ünlü değişimine örnek olarak bana ve sanadan farklı örnekler vermişsin hocamız bize sadece bana ve sana olduğunu söylemşti emin misin farklı kelimelirinde olduğuna?

  9. #9 ünlü değişimi
    -
    öykü
    -
    06-10-2013 17:04:02 -5

    daha çok ornek verirmsniz?

  10. #10 aynen
    -
    cansu
    -
    06-10-2013 17:05:02 -12

    aynen örnek verirmisiniz?

  11. #11 ünlü değişimi
    -
    yardımsever
    -
    08-11-2013 19:42:57 -6

    arkadaşlar ünlü değişimi ile diğer ses olaylarını karıştırmayalım...

    bazı arkadaşlar örnek istemişler mesela ben-a olmaz bana olur..

  12. #12 ünlü değişimi
    -
    ece
    -
    08-12-2013 15:33:06 -9

    örnk soru ni ye yok yaa?

  13. #13 ltfen
    -
    sevde
    -
    14-12-2013 10:44:50 -7

    ünsüz dönüşümüne 10 tane örnek gönderebilirmisiniz ?[/quote]

  14. #14 Ünlü değişmesi
    -
    Emine
    -
    15-12-2013 14:36:50 -4

    Ünlü değişmesine 10 tane örnek lütfenn !!

  15. #15 kökte ünlü uyum
    -
    ahmet
    -
    21-12-2013 15:15:20 -2

    kökte ünlü uyum

  16. #16 Cevap : Ünlü Birleşmesi Nedir?-Ünlü Birleşmesi Hakkında
    -
    lara
    -
    29-12-2013 12:23:05 -8

    yaa 15 örnek alabilirmiyim

  17. #17 Cevap : Ünlü Birleşmesi Nedir?-Ünlü Birleşmesi Hakkında
    -
    lara
    -
    29-12-2013 12:27:35 -6

    güzelmiş beğendim

  18. #18 ünlü degismesi
    -
    beyza
    -
    01-01-2014 18:41:56 -5

    faz bilgi verebilir misiniz 20 örnek

  19. #19 ses olayları
    -
    serap
    -
    05-01-2014 18:16:04 +2

    elbette,inatla,anlattı,sanatçı,yanıtladım,seviyorum kelimelerinde hangi ses olayları var acaba???
    lütfen ACİLL!!!

  20. #20 ses olayları
    -
    serap
    -
    05-01-2014 18:45:25 -4

    kaynaştırma kelimesinde de hangi ses olayı var yardım lütfen aciiiilllllllllll

  21. #21 ünlü değişimi
    -
    Beratieypbuse
    -
    12-02-2014 13:07:14 0

    ben, sen”
    sözcüklerine ismin –e hali (yönelme
    durumu) eki getirildiğinde kökteki e sesleri
    a'ya dönüşür. Buna ünlü değişmesi denir.
    Örnek: Ben-e...bana, Sen-e....sana

  22. #22 soru
    -
    sude
    -
    12-05-2014 21:10:56 -3

    2 ornek alabilirmiyim

  23. #23 ünlü değişmesi
    -
    bşraaaa
    -
    07-10-2014 13:51:55 +1

    Türkçe'de kelimeler ek aldığında, köklerinde değişiklik olmaz. Bu kural iki kelime için geçersizdir. Buna göre, “ben, sen” sözcüklerine ismin –e hali (yönelme durumu) eki getirildiğinde kökteki e sesleri a'ya dönüşür. Buna ünlü değişmesi denir. Örnek: Ben-e...bana, Sen-e....sana

    ÖNEMLİ NOT : Sınavlarda bazen “ses değişmesi” şeklinde sorular sorulmaktadır. Ses dendiğinde hem ünlü, hem ünsüz akla gelir. Bu nedenle “ses değişmesi” veya “ses değişikliği” ifadeleriyle karşılaştığımız zaman aklımıza aşağıdaki ses olayları gelmelidir:
    Ünsüz yumuşaması : p-ç-t-k → b-c-d-g-ğ
    Ünsüz sertleşmesi : c-d-g → ç-t-k
    İç ses benzeşmesi : n → m
    Ünlü daralması : a→ı-i-u-ü
    Ünlü değişimi : e

  24. #24 yorum
    -
    ecemsu
    -
    23-11-2014 11:02:23 0

    kafam karıştııı

  25. #25 ünlü degişmesi
    -
    duygu
    -
    25-11-2014 20:09:01 +2

    örnek verebilir misiniz:?

Görüşün Nedir?

Karakter Sayacı:
0