01-09-2014 11:17:25
Ana Sayfa Edebiyat Dil Bilgisi YAPILARINA GÖRE KELİMELER - BİRLEŞİK YAPILI FİİLLER

Sevgili TurkceBilgi.Org kullanıcısı, sizinle daha kaliteli zaman geçirek adına üyemiz olmanızı rica ederiz.

YAPILARINA GÖRE KELİMELER - BİRLEŞİK YAPILI FİİLLER
Makale Sayfaları
YAPILARINA GÖRE KELİMELER
BİRLEŞİK İSİMLER
BİRLEŞİK SIFAT
BİRLEŞİK YAPILI FİİLLER

C) BİRLEŞİK YAPILI FİİLLER

İki ya da daha fazla kelimenin bir araya gelerek oluşturdukları fiillerdir. Üç yolla yapılır:

a)Yardımcı fiille kurulan birleşik fiiller


İ S İ M

Yardımcı Fiil

et-

ol-

eyle-

kıl-

Yardım      et-

Başarılı      ol-

Not: Ol-  yardımcı fiili tek başına da fiil olarak kullanılabilir. Ben hep sizin yanınızda olacağım.

Örnek Soru: “Olmak” fiili aşağıdaki cümlelerin hangisinde yardımcı fiil olarak kullanılmıştır? (1996 – FL / AÖL)

A)Gideli iki yıl oluyor.  (Zarf Tümleci)

B)Her şeyden önce insan olmalı.  (Yüklem)

C)Evimizin bir de bahçesi olmalı. (Özne)

D)Bu yaz ekinler erken oldu.  (Zarf Tümleci)          
CEVAP: B

Çözüm: ol- kelimesi tek başına yüklem olduğu zaman, yanındakini fiilleştirmek yerine onları özne, nesne veya tümleç olarak alır.

NOT: Yardımcı fiille oluşturulan birleşik fiillerde ses düşmesi veya ses türemesi oluşuyorsa fiil bitişik yazılmalıdır. Eğer ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi olmuyorsa ayrı yazılır.

Sabır-et-     sabret-  (Ses düşmesi)

Af-et-         af-f-et- (Ses türemesi)

Terk et-

Namaz kıl-

Hasta ol-

Örnek Soru: Hangi cümlede birleşik fiil yoktur? (1993 EML)

A) Bahçede çalışan komşumuza yardım edelim.

B) İnsanları fikirlerinden dolayı küçümsemeyin.

C) Sabahtan beri içimde bir  eziklik hissediyorum.

D)Dayıma, sabah erkenden telefon ettim.


b)Anlamca Kaynaşmış Birleşik Fiiller ( Deyim Halindeki Birleşik Fiiller)

Kelimelerin gerçek anlamlarından sıyrılmasıyla yani mecaz anlamda kullanılmasıyla oluşan birleşik fiillerdir. –mek. –mak mastar ekinin alabilen deyimler bu gruba girer.  Veya ; isim soylu kelime ya da kelimelerle bir fiilin bir araya gelmesiyle oluşur.

Memleketim gözümde tütüyor ! Başka nereye başvurdunuz? Çok eziyet çekmiş.

(Göz gezdir-, kafa patlat-, kapı dinle-, kulak asma-, akıl ver-...)

c) Kurallı Birleşik Fiiller

En az iki kelimenin belli bir kurala göre birleşmesiyle oluşan birleşik fiillerdir. Dilimizde çok değişik  kurallı birleşik fiil vardır. Bunların en yaygın olarak kullanılanları dört çeşittir.

1) Tezlik Fiili

 Fiil kök ve gövdelerine –ı, -i, -u, -ü ekleri getirilir. Ortaya çıkan kelime “vermek” fiiliyle birleştirilir. Tezlik fiilleri daima bitişik yazılır. Geliver-, yapıver-, okuyuver-, seçiver...

Tezlik fiillerinde genellikle “çabukluk, beklenmezlik, kolaylık, önem vermeme” anlamları görülür.

Gazeteyi yere atıverdi. (Önem vermeme)

Fiil Tabanı         -(i) ver (mek)

Bak                  (ı)ver-

Tezlik fiilinin olumsuzu iki şekilde yapılır: Geliver...gelmeyiver  veya  geliverme

2) Yeterlilik Fiili

 Fiil kök veya gövdelerine –a, -e ekleri getirilir. Ortaya çıkan kelime “bilmek” fiiliyle birleştirilir. Bu fiillerde bir işin yapılmasına gücün yetmesi, işi başarma anlamları vardır. Daima bitişik yazılır.  Yapabil-, gezebil-, okuyabil-...

Yeterlilik fiillerinde genellikle olasılık anlamı görülür. Bu nedenle yeterlilik fiillerinin bulunduğu cümlelerde olasılık zarflarının kullanılması dil yanlışlığına yol açar.

Belki yarın köye dönerim. (Doğru)

Yarın köye gidebilirim. (Doğru)

Belki yarın köye gidebilirim. (Yanlış)

Yeterlilik fiilinin olumsuzu üç şekilde yapılır: Alabilirim... (Alamam) (Almayabilirim) (Alamayabilirim)

Yukarıdaki üç olumsuz yeterlilik fiilinin aralarında  anlam farkı vardır. Birincide kesinlik, ikincide kişinin kendisine bağlı olumsuzluk, üçüncüde ise kişinin elinde olmayan nedenlerden doğan olumsuzluk söz konusudur.

3) Sürerlilik Fiili

İki şekilde yapılır.

Fiil kök veya gövdelerine –a, -e ekleri getirilir. Ortaya çıkan kelime “durmak, kalmak, gelmek” fiilleriyle birleştirilir. Bu tür sürerlilik fiilleri daima bitişik yazılır. Uyuyakal-, gidedur-, süregel-...

Fiil kök veya gövdelerine –ıp, -ip, -up, -üp ekleri getirilir. Bu kelimelerden sonra “durmak, kalmak, gelmek” fiilleri kullanılır. Bu tür sürerlilik fiilleri ayrı yazılır. Konuşup dur-, gidip dur-, donup kal-, sürüp gel-...

Bu fiillerde, işin belli bir süre devam ettiği anlamı vardır. Sürerlilik fiillerinin olumsuzu yoktur.


4) Yaklaşma Fiili

Fiil kök veya gövdelerine –a, -e ekleri getirilir. Ortaya çıkan kelime, “yazmak” fiiliyle birleştirilir. Yaklaşma fiilleri bitişik yazılır. Düşeyaz-, öleyaz-...

Bu fiillerde “olmadı ama az daha olacaktı, az kalsın oluyordu” anlamları vardır. Yaklaşma fiillerinin anlamı olumsuzdur. Bu nedenle yaklaşma fiilleri ayrıca olumsuz yapılamaz. Yani bu fiillerin görünümü olumlu, anlamı olumsuzdur.

NOT : Türkçe'de en çok kullanılan kurallı birleşik fiiller bunlardır. Bunlar iki fiilden oluşmuştur. Ayrıca bir fiilimsi, bir fiilden (ağlayacağı tut-, göresi gel-..) ; bir fiil , bir yardımcı fiilden  oluşan (hazırlanmış ol-, gider ol-, söyleyecek ol-...) kurallı birleşik fiiller de vardır.

Birleşik kelimelerin yazılışı

İki kelime birleşirken ses türemesi veya ses düşmesi oluyorsa; iki kelime birleşirken kelimelerden biri veya ikisi de anlamını kaybediyorsa, böyle birleşik kelimeler bitişik yazılır.

Pazar + ertesi = Pazartesi (Ses düşmesi)

His + etmek = Hissetmek (Ses türemesi)

Hanım + eli  = Hanımeli (İki kelime de anlamını kaybetmiş.)

 

Bu Konuya 93 Yorum Yapılmış

 
-89 #1 meral alioğlllllu 05-03-2010 23:17
yapılarına göre değişen kelimeler nelerdir ♥♥♥♥♥
Alıntı
 
 
-136 #2 merve türkoğlu 19-12-2010 13:36
çekimli fiil ne ki
Alıntı
 
 
-105 #3 çağrı çetintabak 29-12-2010 20:54
yapılarına göre sözcükler demektir
Alıntı
 
 
-96 #4 ozcan deniz 06-03-2011 18:15
yetelilik fiili nedir?
Alıntı
 
 
-73 #5 gizem97 07-03-2011 16:00
yeterlilik kelimeye ebil abil yada değişik türlerde ek alır örnek gelebilirim gidebilirim yapabilirim yiyebilirim gibi
Alıntı
 
 
-95 #6 hedibe 31-10-2011 16:43
birleşik kelime varmı?
Alıntı
 
 
-50 #7 Muhammed 01-12-2011 14:22
Cümlede vurgu nedir?
Alıntı
 
 
-61 #8 doğuş 11-12-2011 11:16
vurgu: Bir kelimede hecelerden birinin daha baskılı söylenmesidir.
Alıntı
 
 
-76 #9 ayça 15-12-2011 21:09
isim+sıfat

isim+isim
Alıntı
 
 
+19 #10 hasannnn 20-12-2011 15:10
BİLEŞİK YAPILI SÖZCÜKLER: Hiçbir ek almadan, iki veya daha fazla sözcüğün birleşip kaynaşmasından oluşan yeni anlamlı sözcüklere Bileşik Yapılı Sözcükler denir.

ÖRNEK: Güzel + yurt = Güzelyurt

Afyon + kara + hisar = Afyonkarahisar

Yeşil + ırmak = Yeşilırmak

Sivri + sinek = Sivrisinek

Kara + sinek = Karasinek

Ata + türk = Atatürk
Alıntı
 
 
-66 #11 asya 03-01-2012 07:36
o birleşik kesrin bileşik kesir olması gerkmiyomu ??
Alıntı
 
 
+3 #12 hasannnn 03-01-2012 18:10
1.Basit Kelimeler: Hiç ek almayan veya yapım ekleri dışındaki ekleri almış olan sözcüklere denir.

Ev, yol, git, otur, evler, evi....

2.Türemiş Kelimeler : İsim veya fiil köklerine çeşitli yapım ekleri getirilerek oluşan sözcüklerdir.

Evli, yolluk, gergin, başla, .

3.Birleşik Kelimeler :İki veya daha fazla kelimenin birlikte kullanılmasıyla oluşan sözcüklerdir.

Dedikodu, mirasyedi, Karaköy...

Bunları birleşik isim, birleşik sıfat ve birleşik fiil başlıkları altında inceleyebiliriz :
Alıntı
 
 
-47 #13 asdfghjkl 09-01-2012 20:24
2 fil 1 isimden oluşan birleşik isimler nelerdir? aciiilll :/
Alıntı
 
 
-32 #14 bir dost:D 22-02-2012 19:50
Türkçe'de en çok kullanılan kurallı birleşik fiiller bunlardır. Bunlar iki fiilden oluşmuştur. Ayrıca bir fiilimsi, bir fiilden (ağlayacağı tut-, göresi gel-..) ; bir fiil , bir yardımcı fiilden oluşan (hazırlanmış ol-, gider ol-, söyleyecek ol-...) kurallı birleşik fiiller de vardır.
Alıntı
 
 
-34 #15 tunahan 11-03-2012 22:08
zıt anlamlılar
zayıf + şişman
boş + dolu
küçük + büyük
dost + düşman
ucuz + pahalı
az + çok
dar + geniş
acı + tatlı
Alıntı
 
 
-48 #16 ceren 16-03-2012 10:07
cekim ne demek
Alıntı
 
 
-25 #17 Hammurabi 17-03-2012 11:39
İSİM-İSİMDEN OLUŞANLAR
ÖRNEK:ATEŞBÖCEĞ İ,AYAKKABI,ASLA NAĞZI,PAMUKKALE ,SİVRİSİNEK,KAR ASİNEK GİBİ CÜMLELER BİR İSİMLE BİR İSİMİN BİRLEŞMESİ SONUCU OLUŞMUŞTUR.
Alıntı
 
 
-2 #18 basit sözcukler türemişbestemsu 26-11-2012 21:35
biraz daha örnekler yazsananız daha güzel olurdu.
Alıntı
 
 
-47 #19 Cümlede VurguTüRKÇ€ 28-11-2012 21:04
Alıntılandı Muhammed:
Cümlede vurgu nedir?

Cümlede Vurgusu,genelli kle yüklemden önceki kelimede olur.
ÖRNEĞİN:Hayatım daki EN GÜZEL tatil.
:Geçen yaz ailemle KARADENİZ'e gittik.
Alıntı
 
 
-27 #20 yanlışlık vartürkçe 14-12-2012 09:46
Not: Ol- yardımcı fiili tek başına da fiil olarak kullanılabilir. Ben hep sizin yanınızda olacağım. örnekte "yanında olmak" deyimi olduğu için anlamca kaynaşmış birleşik fiildir.
Alıntı
 
 
-25 #21 örnekeda 15-12-2012 12:41
çanakkale,beşik taş,pamukkale,d edikodu,hanımel i,eskişehir,kuş burnu.Bunlar birleşik yapılı kelimeler.
Alıntı
 
 
-13 #22 örnekeda 15-12-2012 12:43
çanakkale,beşik taş,pamukkale,d edikodu,hanımel i,eskişehir,kuş burnu, ateşböceği
Alıntı
 
 
-34 #23 ses türemesideniz nurcan 26-12-2012 21:54
af-f-et bu ne yaa
Alıntı
 
 
-12 #24 BJKdeniz nurcan 26-12-2012 21:56
ZARF TÜMLECİ NE YAA
Alıntı
 
 
-11 #25 birleşik yapılı fiillersultan akkoç 04-01-2013 18:19
Yardım et-

Başarılı ol-

İ S İ M

Yardımcı Fiil

et-

ol-

eyle-

kıl-
Alıntı
 
 
-19 #26 birleşi,k yapılı fiilerseda 13-01-2013 14:16
bende tam defterimi kaybetmistim çok teşekürler hazırlayana
Alıntı
 
 
-23 #27 ornekceyda 13-01-2013 14:19
tezlik fili evermek
süreklilik fili edurmak
.............................
Alıntı
 
 
-7 #28 bileşikseda 21-02-2013 08:43
çanakkale,beşik taş,pamukkale,d edikodu,hanımel i,eskişehir,kuş burnu, ateşböceği
Alıntı
 
 
-8 #29 sıfatlarbir dost 24-02-2013 14:17
iki fiile oluşan isimler acil:8
Alıntı
 
 
-7 #30 birleşik kelime buradazeynep korhan 28-02-2013 21:22
ÖRNEK: SİGARA+BÖREĞİ=SİGARABÖREĞİ FENER+BAHÇE=FENERBAHÇE KARA+DENİZ=KARADENİZ HORON+TEPE=HORONTEPE KAYA+BAŞI=KAYABAŞI KAYA+ŞEHİR=KAYAŞEHİR GÜN+GÖREN=GÜNGÖREN BAYRAM+TEPE=BAYRAMTEPE BEŞİK+TAŞ=BEŞİKTAŞ DEDİ+KODU=DEDİKODU
Alıntı
 
 
-7 #31 kılıçismaiş 02-03-2013 10:33
Alıntılandı zeynep korhan:
ÖRNEK: SİGARA+BÖREĞİ=SİGARABÖREĞİ FENER+BAHÇE=FENERBAHÇE KARA+DENİZ=KARADENİZ HORON+TEPE=HORONTEPE KAYA+BAŞI=KAYABAŞI KAYA+ŞEHİR=KAYAŞEHİR GÜN+GÖREN=GÜNGÖREN BAYRAM+TEPE=BAYRAMTEPE BEŞİK+TAŞ=BEŞİKTAŞ DEDİ+KODU=DEDİKODU

bence bucunku en dogru bole oluyor
Alıntı
 
 
-2 #32 birleşikbüşra sanin 06-03-2013 10:41
süt.laç-sütlaç ayakbı-lık dedi.kodu-dedikodu güneş.lik
Alıntı
 
 
-29 #33 kılınçhasan 12-03-2013 20:43
Hacivat birleşik isim mi?
Alıntı
 
 
-20 #34 önemliiiiiiödevvvvv 13-04-2013 16:05
beyaz kelimesi yapısına göre incelenir mi ?
Alıntı
 
 
-20 #35 önemliiiödevvvvv 13-04-2013 16:09
beyaz kelimesi yapısına göre incelenir mi ???
Alıntı
 
 
-19 #36 Hasan'ın YorumuBJK 15-04-2013 10:13
Alıntılandı hasan:
Hacivat birleşik isim mi?

Birleşik isim değilll!
Alıntı
 
 
-17 #37 birleşik sıfatlarzeynep 21-04-2013 16:52
birleşik sıfatlar neden birleşik yazılmıyor
Alıntı
 
 
-19 #38 birleşik sıfatlarzeynep 21-04-2013 16:53
birleşik sıfatlara daha çok örnek
Alıntı
 
 
-15 #39 zarflarlalr 14-05-2013 14:26
zarfların kaç ayrılırlar
Alıntı
 
 
-12 #40 zarflarkaan 14-05-2013 14:27
[quote name="lalr"]zarfların kaç ayrılırlar[
Alıntı
 
 
-11 #41 gereksizcaner 27-06-2013 14:41
ben birleşik kelime arıyodum
Alıntı
 
 
-7 #42 jjmiralo 14-07-2013 15:37
birleşik yapılı kelime ne ya bu birleşik kelimeler
Alıntı
 
 
-13 #43 fgjben 03-10-2013 16:10
bem fiil arıyordum
Alıntı
 
 
-14 #44 birleşik kelimemelisa 07-10-2013 14:58
çok güzel çocuklar ben birleşik oldum
Alıntı
 
 
-2 #45 örnekayşe 07-10-2013 16:00
oyunu oyuna
Alıntı
 
 
-8 #46 srfavgtsddfff 10-10-2013 18:19
lıoıooloişölşimlğ0phjpıo9oı98ı0
Alıntı
 
 
-10 #47 ..nazz 16-11-2013 19:31
Altinda kelimesini yapim ve. Cekim eklerine ayirabilir misiniz
Alıntı
 
 
0 #48 ..nazz 16-11-2013 19:34
Oraya dikeyim kelimesini yapim ve cekim eklerine ayiriniz
Alıntı
 
 
-10 #49 10.sınıf seviyesitalha 18-11-2013 20:41
10.sınıf seviyesinde yapılarına göre isimleri kapsamlı bir biçimde açıklasanız♣
Alıntı
 
 
-10 #50 dil anlatımfener bahçe 30-11-2013 11:29
biraz karışıktı ama yinede güzeldi
Alıntı
 
 
-5 #51 emreyunus 30-11-2013 11:33
bunlar nasıl birleşik fiil
saçma olmuş
Alıntı
 
 
-3 #52 barbiehayat 30-11-2013 13:12
en güzel örnek


fener+bahçe-fenerbahçe/takım
Alıntı
 
 
-1 #53 birleşik kelimelerin oluşumunisa 07-12-2013 16:49
isim+fiil
fiil+fiil
anlamca kaynaşmış deyimler
isim tamlaması şeklinde
sıfat tamlaması şeklinde
örnek verebilirmisini z
Alıntı
 
 
-5 #54 notnpcan 14-12-2013 11:32
Biraz CIK daha örnek verebilir misin
Alıntı
 
 
-7 #55 tezlik fiiliaysun 15-12-2013 22:10
tezlik fiili çabukluk anlamı katar arkadaşlar mesala bulaşıkları yıkayıverdi yıkayıverdi kelimesinde bir çabukluk yani tezlik fiili katmıştır
Alıntı
 
 
-11 #56 BİRLEŞİK SÖZCÜKafra 17-12-2013 16:51
İki ya da daha fazla sözcüğün bir araya gelmesi ve kaynaşmasına BİRLEŞİK SÖZCÜK denir

BİRLEŞİK İSİM:yeni kavramları veya nesneleri karşılamak için kelimeler birleşiktir bu şekilde elde edilen isimlere BİRLEŞİK İSİM denir.
Alıntı
 
 
-12 #57 bende cevabını istiyorumsultan 19-12-2013 19:35
fiil+fiil
anlamca kaynaşmış deyimler
isim tamlaması şeklinde
sıfat tamlaması şeklinde
örnek verebilirmisin
Alıntı
 
 
-6 #58 fiileergül 19-12-2013 19:41
Alıntılandı çağrı çetintabak:
yapılarına göre sözcükler demektir

denir canım
Alıntı
 
 
-2 #59 benim arkadaşımmustafa 20-12-2013 18:57
Alıntılandı gizem97:
yeterlilik kelimeye ebil abil yada değişik türlerde ek alır örnek gelebilirim gidebilirim yapabilirim yiyebilirim gibi

Alıntılandı çağrı çetintabak:
yapılarına göre sözcükler demektir


ederim yaparım gibi demi istanbul lu arkadaşım
Alıntı
 
 
0 #60 cümlenin yapısına göre kelimelerzeynep 22-12-2013 10:20
Biraz daha çok yazı istiyorum
Alıntı
 
 
-2 #61 yapılarına göre sözcüksamet 22-12-2013 11:43
yapısına göre sözcükler basit türemiş ve birleşik kelimeler dir
Alıntı
 
 
-7 #62 yapım ekiderya 23-12-2013 17:23
Alıntılandı nazz:
Altinda kelimesini yapim ve. Cekim eklerine ayirabilir misiniz


al:fiil kök
tın:fiilden isim yapım eki
da:bulunma hal eki
Alıntı
 
 
-4 #63 yapılarına göre birleşik kelimeler13290 23-12-2013 20:25
bence daha çok kelime yazabilirler
Alıntı
 
 
-5 #64 birleşik kelimelergalata_ebru1905 24-12-2013 18:27
arekadaşlar bana zor olanlardan irleşik kelime soler misiniz
Alıntı
 
 
+6 #65 ZIT ANLAMFURKAN ZEYNEP 26-12-2013 19:03
aşağı – yukarı
açık – kapalı
açık - koyu
aktif – pasif
artı - eksi
azami – asgari
alıcı - satıcı
ağır – hafif
ast - üst
acemi – usta
afacan - uslu
anormal - normal
akıllı - aptal
atılgan - çekingen
arka - ön
ak – kara
aç – tok
azalmak - çoğalmak
az – çok
alçak - yüksek
alt - üst
aynı - farklı
acı – tatlı
alçak gönüllü - kibirli
aydınlık - karanlık

bağımsızlık - tutsaklık
batı - doğu
bulanık - duru
büyük – küçük
bekâr - evli
bencil - özgecil
başlamak - bitirmek
beyaz – siyah
barış - savaş
bilgin - lütfen siz yorumlayın?
birey - lütfen siz yorumlayın?
birinci - sonuncu
bolluk - kıtlık
boş – dolu
borç - alacak
boylam - enlem

cimri - cömert
cılız - gürbüz
cevap - soru
cesaret - korkaklık

çalışkan - tembel
çarpma - bölme
çabuk - yavaş
çekmek - itmek
çift - tek
çukur - tümsek

doğal - yapay
dahil - hariç
darılmak - barışmak
dost - düşman
doğru - yanlış
doğru - çarpık (eğri)
doğu - batı
dar - geniş
deniz - kara
düz - eğri
donuk - parlak
dert - derman
dik - eğik
dikit - sarkıt
dur - git
duru - bulanık
düş - gerçek

er - geç
erken - geç
erkek - kadın
eski - yeni
el (yabancı) - tanıdık
eksik - fazla
esaret - özgürlük
evet - hayır

fakir - zengin

galip - mağlup
gece - gündüz
güzel - çirkin
gerçek - sahte
geçmiş - gelecek
gelir - gider
gül- - ağla-
genç - yaşlı
geniş - dar
geri - ileri

hayal - gerçek
hatırlamak - unutmak
hızlı - yavaş
hırçın - uysal

ıssız - kalabalık
ıslak - kuru

ilkel - çağdaş (modern)
indirim - zam
ince - kalın
ileri - geri
ihtiyar - genç
iyi - kötü
iç - dış
ilk - son
in- - çık-
iniş - çıkış
ithalat - ihracat

kart - körpe
kalabalık - tenha
kâr - zarar
katı - sıvı
katı (sert) - yumuşak
kolay – zor
kıtlık – bolluk
kış - yaz
kaybetmek - bulmak
küçük - büyük
korkak – cesur
kirli - temiz
kuru – yaş
kurnaz - saf
kuzey - güney
keder - neşe

medeni - ilkel
minimum - maksimum
misafir* - misafir kelimesi addır, adların zıt anlamlısı olmaz. sıfatların olur.

nazik - kaba
neşeli - üzgün
negatif - pozitif

ölü - diri
ödül - ceza
övmek - yermek
öz - üvey
özel - resmî

pahalı - ucuz
parlak - mat
perakende - toptan

ret – kabul

saldırı - savunma
sabah - akşam
sade - gösterişli
sağlam – çürük
sağ - sol
saydam - kesif
sevin- – üzül-
sevinç - üzüntü
sevimli - sevimsiz
seyrek - sık
siyah - beyaz
soyut - somut
sorun - çözüm
sözel - sayısal
suçlu - masum
sığ - derin
sıcak - soğuk
sırt - göğüs

şer - hayır

taze - bayat
tertipli - dağınık
tavan - taban
tekil - çoğul
temiz - kirli
toplama - çıkarma
tutsak - özgür

uygun* - elverişsiz (yakışıksız)
ucuz – pahalı
unutmak - hatırlamak
uslu - yaramaz
usta - acemi
uzak - yakın
uzun – kısa
uyumak - uyanmak

üretim - tüketim

var - yok
verimli - verimsiz

yaramaz - uslu
yaşlı – genç
yakın – uzak (ırak)
yerli - yabancı
yokuş - iniş
yüksek - alçak

zayıf – şişman
zengin – fakir
Alıntı
 
 
0 #66 BASİT KELİMALERHANDE YENER 01-01-2014 19:29
KÖK HALİNDEKİ VE YA ÇEKİM EKİ ALAN KELİMELERE BA SİT KELİMELERDİR
ÖRNEGİN- KOŞ Alıntı:
BASİT
BİR FİİLDİR KOŞTU FİİLDEN ÇEKİM EKİ ALAN BİR BASİT KELİMEDİR DAHA
Alıntı
 
 
-6 #67 TÜREMİŞ KELİMEHANIM EROVA 01-01-2014 19:36
KÖK VEYA GÖVDELERE YAPIM EKİ EKLENEREK OLUŞTURULAN YENİ KELİMEYE TÜREMİŞ KELİME DİYORUZ ÖRNEK VERİR OLURSAK KİTAP KELİMESİNR LIK EK İ GETİRİRSEK O KELİME BİR TÜREMİŞTİR

Y.E
Alıntı
 
 
-10 #68 BİRLEŞİK KELİMEİBRAHİM TATLI SES 01-01-2014 19:44
ÖRNEK SİVRİ HİSAR BİRLEŞİK KELİMEYEÖRNEKTİ R DOGRU MUDUR GARDAŞ
Alıntı
 
 
-5 #69 3 kelimeden oluşan Birleşik kelimelerselin 04-01-2014 15:11
Bence daha fazla 3 kelimeden fazla Birleşik kelimeler olmalı dir bnce bole Afyonkarahisar dediginiz doğru ama daga fazla kullanmamiz lazim
Alıntı
 
 
-10 #70 3 kelimeden oluşan Birleşik kelimelerseren 04-01-2014 15:12
Yine mi hazan vakti
Alıntı
 
 
-2 #71 yardım!!!fatmanur 04-01-2014 21:04
meslektaş birleşik kelime mi ???
Alıntı
 
 
0 #72 acil yarın içinreyhan 13-01-2014 22:40
Gerçekte her büyük sanatçı bir dil işçisi olarak görür kendini. Bunun için de dilin, günlük akışınındışına çıkar. Var olanla, kendisine sunulmuş olanla yetinmez. Bir yandan yeni yeni söz değerleriyaratı rken bir yandan da kullanılagelen sözcüklerin kabuğunu kırmaya, onlara gündelikanlamla rın ötesinde yeni anlamlar yüklemeye çalışır. Bir bakıma işinin, eylemin doğası gereğidirbu. Dilin kalıplarıyla, sözcüklerle sürekli bir savaş durumu içindedir yazarlar, ozanlar.

paragrafta geçen kelimeleri yapılarına göre ve türlerine göre yaza bilirmisiniz teşekkürler
Alıntı
 
 
+1 #73 acil yarın içinreyhan 13-01-2014 22:42
Gerçekte her büyük sanatçı bir dil işçisi olarak görür kendini. Bunun için de dilin, günlük akışınındışına çıkar. Var olanla, kendisine sunulmuş olanla yetinmez. Bir yandan yeni yeni söz değerleriyaratı rken bir yandan da kullanılagelen sözcüklerin kabuğunu kırmaya, onlara gündelikanlamla rın ötesinde yeni anlamlar yüklemeye çalışır. Bir bakıma işinin, eylemin doğası gereğidirbu. Dilin kalıplarıyla, sözcüklerle sürekli bir savaş durumu içindedir yazarlar, ozanlar.


paragrafta geçen kelimeleri yapılarına göre ve türlerine göre yaza bilirmisiniz teşekkürler
Alıntı
 
 
-1 #74 ...selin 14-01-2014 00:10
saramadı hangi gruba girer?
Alıntı
 
 
-8 #75 acil lütfen yarınaömer 16-01-2014 20:05
sözcükleri nasıl iyelik ekine veya ekine,köküne ayırabiliriz
Alıntı
 
 
-1 #76 okumaktan sıkılıyorumfatma 30-01-2014 22:28
of ya daha okumadan sıkılıyorum zaten notumda kötü idi
Alıntı
 
 
-6 #77 yapılarına göre kelimelerderfee3r4wr4e3 05-02-2014 10:37
ben kelime değil cümle istiyorum...
Alıntı
 
 
-8 #78 gözdelütfen 10-03-2014 18:37
meslektaş bence birleşik kelıme ama doğrusu nedir luutfen yardımcı olun yarına yetişmesi gerekiyor
Alıntı
 
 
-10 #79 yardım edeyim gözdeye geç oldu amaserkan 13-03-2014 17:48
evet birleşik bir kelime
Alıntı
 
 
-7 #80 hyr birleşik değil serkanakağan 13-03-2014 17:49
birleşik dğl
Alıntı
 
 
-5 #81 enteresanderin 15-03-2014 17:08
Sevgili TurkceBilgi.Org kullanıcısı, sizinle daha kaliteli zaman geçirek adına üyemiz olmanızı rica ederiz ciddi misiniz bir de türkçe öğretiyorsunuz.
Alıntı
 
 
-5 #82 birleşikberfin çağer 23-03-2014 11:39
pazartesi karagöz köpekbalığı birleşik bunlar
Alıntı
 
 
-1 #83 yapısına göre incelememerak 23-03-2014 18:46
Yayapısına göre nasıl inceleriz hecelerine göre İsim kökü mü , fiil kökümü nasıl ayırırız
Alıntı
 
 
-5 #84 türkçesanane 24-03-2014 18:33
1. Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: kaynana (< kayın ana), kaynata (< kayın ata), nasıl (< ne asıl), niçin (< ne için), pazartesi (< pazar ertesi), sütlaç (< sütlü aş), birbiri (< biri biri).
2. Et- ve ol- yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine veya ses türemesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: emretmek (
Alıntı
 
 
-2 #85 lütfen :( !gamze 20-04-2014 17:49
e-bil a-bil filleri lütfen yardım edermisiniz
Alıntı
 
 
-2 #86 birlesik kelimeceren 24-04-2014 14:38
Yeni yil bilesik kelimmi
Alıntı
 
 
-1 #87 selamaslı 26-04-2014 19:46
Bi kere bileşik değil birleşik o :D
Alıntı
 
 
-2 #88 yapızeynep 30-04-2014 14:38
fiilleri yapı bakımından asıl inceleniyo =
gider , sararır,çoşar için için yanar, tartamaz
Alıntı
 
 
-1 #89 yaklasma fiilimiyase 10-05-2014 09:10
neden yaklaşma fiiliyle ilgili cümle yok . lütfen yorumlarınıza yaklaşma fiili tümceside ekleyebilirmisi niz .
Alıntı
 
 
-1 #90 çekimli fiilmelis 25-05-2014 18:12
Alıntılandı merve türkoğlu:
çekimli fiil ne ki
çekimlenmiş fiil demek
Alıntı
 
 
0 #91 türemiş kelimelerbeyza 27-05-2014 08:56
türemiş kelimeler
Karadeniz,Pamuk kale,Akdeniz ve benzeri şeylerdir.
Alıntı
 
 
0 #92 gamzegamze 27-05-2014 09:04
gamze kelimesi birleşik mi
Alıntı
 
 
0 #93 zıt anlamfurkan zeynep 27-05-2014 09:14
[quote name="FURKAN ZEYNEP"]aşağı – yukarı
açık – kapalı
açık - koyu
aktif – pasif
artı - eksi
azami – asgari
alıcı - satıcı
ağır – hafif
ast - üst
acemi – usta
afacan - uslu
anormal - normal
akıllı - aptal
atılgan - çekingen
arka - ön
ak – kara
aç – tok
azalmak - çoğalmak
az – çok
alçak - yüksek
alt - üst
aynı - farklı
acı – tatlı
alçak gönüllü - kibirli
aydınlık - karanlık

bağımsızlık - tutsaklık
batı - doğu
bulanık - duru
büyük – küçük
bekâr - evli
bencil - özgecil
başlamak - bitirmek
beyaz – siyah
barış - savaş
bilgin - lütfen siz yorumlayın?
birey - lütfen siz yorumlayın?
birinci - sonuncu
bolluk - kıtlık
boş – dolu
borç - alacak
boylam - enlem

cimri - cömert
cılız - gürbüz
cevap - soru
cesaret - korkaklık

çalışkan - tembel
çarpma - bölme
çabuk - yavaş
çekmek - itmek
çift - tek
çukur - tümsek

doğal - yapay
dahil - hariç
darılmak - barışmak
dost - düşman
doğru - yanlış
doğru - çarpık (eğri)
doğu - batı
dar - geniş
deniz - kara
düz - eğri
donuk - parlak
dert - derman
dik - eğik
dikit - sarkıt
dur - git
duru - bulanık
düş - gerçek

er - geç
erken - geç
erkek - kadın
eski - yeni
el (yabancı) - tanıdık
eksik - fazla
esaret - özgürlük
evet - hayır

fakir - zengin

galip - mağlup
gece - gündüz
güzel - çirkin
gerçek - sahte
geçmiş - gelecek
gelir - gider
gül- - ağla-
genç - yaşlı
geniş - dar
geri - ileri

hayal - gerçek
hatırlamak - unutmak
hızlı - yavaş
hırçın - uysal

ıssız - kalabalık
ıslak - kuru

ilkel - çağdaş (modern)
indirim - zam
ince - kalın
ileri - geri
ihtiyar - genç
iyi - kötü
iç - dış
ilk - son
in- - çık-
iniş - çıkış
ithalat - ihracat

kart - körpe
kalabalık - tenha
kâr - zarar
katı - sıvı
katı (sert) - yumuşak
kolay – zor
kıtlık – bolluk
kış - yaz
kaybetmek - bulmak
küçük - büyük
korkak – cesur
kirli - temiz
kuru – yaş
kurnaz - saf
kuzey - güney
keder - neşe

medeni - ilkel
minimum - maksimum
misafir* - misafir kelimesi addır, adların zıt anlamlısı olmaz. sıfatların olur.

nazik - kaba
neşeli - üzgün
negatif - pozitif

ölü - diri
ödül - ceza
övmek - yermek
öz - üvey
özel - resmî

pahalı - ucuz
parlak - mat
perakende - toptan

ret – kabul

saldırı - savunma
sabah - akşam
sade - gösterişli
sağlam – çürük
sağ - sol
saydam - kesif
sevin- – üzül-
sevinç - üzüntü
sevimli - sevimsiz
seyrek - sık
siyah - beyaz
soyut - somut
sorun - çözüm
sözel - sayısal
suçlu - masum
sığ - derin
sıcak - soğuk
sırt - göğüs

şer - hayır

taze - bayat
tertipli - dağınık
tavan - taban
tekil - çoğul
temiz - kirli
toplama - çıkarma
tutsak - özgür

uygun* - elverişsiz (yakışıksız)
ucuz – pahalı
unutmak - hatırlamak
uslu - yaramaz
usta - acemi
uzak - yakın
uzun – kısa
uyumak - uyanmak

üretim - tüketim

var - yok
verimli - verimsiz

yaramaz - uslu
yaşlı – genç gibi
yakın – uzak (ırak)
yerli - yabancı
yokuş - iniş
yüksek - alçak

zayıf – şişman
zengin – fakir
çok bğndm
Alıntı
 

Bu Konuya Yorum Yapabilirsiniz






Edebiyat - Dil Bilgisi kategorisinde bulunan YAPILARINA GÖRE KELİMELER - BİRLEŞİK YAPILI FİİLLER başlıklı yazı birleşik yapılı fiiller , yapılarına göre sözcükler , yapısına göre sözcükler , türemiş kelimeler , yapılarına göre kelimeler , yapısına göre kelimeler , birleşik kelimeler , kurallı birleşik fiiller , birleşik yapılı fiil , birleşik yapılı sözcükler , bırlesık yapılı eylem , bileşik yapılı fiil , birleşik fiillere örnekler konuları hakkında bilgi içermektedir.