Türkçe Bilgi , Ansiklopedi, Sözlük

Yön Zarfları

Fiilin yöneldiği yeri bildiren sözcüklere yön zarfı denir. Yön zarfları ek almadan kullanılır ve fiile sorulan "nereye" sorusuna cevap verir.

Başlıca yer-yön zarfları şunlardır: “İçeri, dışarı, yukarı, aşağı, ileri, geri, öte, beri”

Özellikleri
* Çoğu “–eri” ekiyle yapılmıştır.

“ileri, geri, beri, doğru, içeri, dışarı, aşağı, yukarı.”

* Bu kelimelerin yer-yön zarfı olabilmesi için mutlaka yalın halde olması ve fiil ya da fiilimsiyi nitelemesi gerekir. Herhangi bir ek alırlarsa zarf olmaktan çıkar, isim olur. Yönelme, bulunma, ayrılma hâl ekleri getirilirse dolaylı tümleç olur. Hâliyle isim olarak kullanılmış olur. Aynı kelimeler sıfat olarak da kullanılabilir.

İçeri gir.                               (Zarf)     

İçeriye gir .                           (İsim) 

Ahmet içeriye girdi.                 (isim; dolaylı tümleç)

İlerisi çok güzel.                     (isim; özne)

İleri ülkeler daha demokratiktir.   (sıfat)

Doğru söz, aşağı yol, yukarı kat, geri hatlar... (sıfat)

* “İçeri, dışarı, yukarı, aşağı, ileri, geri, öte, beri” kelimeleri yer-yön zarfı olduğunda zarf tümleci, isim olarak kullanıldığında ise özne, nesne veya dolaylı tümleç olur.Aslında Yer – yön zarfları “nereye” sorusuna cevap verir. “Nereye” sorusuna cevap veren kelimeler dolaylı tümleç olduğu halde, yer-yön zarfları bu soruya cevap vermesine rağmen zarf tümleci olur. Çünkü Türkçe'de kendi adıyla öğe olan tek kelime çeşidi zarftır. Yani cümlede zarf görevinde kullanılan bir kelime, öğe olduğunda mutlaka zarf tümleci olur.

İçeri gir. (Zarf Tümleci, yüklem)  

İçeriye gir. (Dolaylı tümleç, yüklem)   

İçerisi beğenildi. (Sözde özne,yüklem)

* Bu kelimeler ayrıca isim görevinde kullanıldığında yüklem de olur:.

Çocukların bir kısmı içerideydi..(Özne, yüklem)

* Yukarıda sıralanan kelimeler isimleri niteleyerek sıfat görevini üstlenebilir: Aşağı mahalle..

* “İleri” kelimesi isim, zaman zarfı, yer-yön zarfı ve sıfat olarak kullanılır.

* Adı geçen kelimelerin  hepsi birbirinin karşıt anlamlıları şeklindedir. Bu kelimeler karşıt anlamlılarıyla ikileme biçiminde kullanılırsa yer-yön zarfı olmaz, niteleme ve yaklaşıklık zarfı olur.

 Aşağı yukarı yüz milyon kazandım. ( Yaklaşıklık zarfı)

* Yön bildiren “doğu, batı, kuzey, güney, sağ,sol” kelimeleri, fiil ve fiilimsilere yönelik olarak kullanıldığında mutlaka hal eklerini alır. Bu nedenle bu kelimeler yön bildirdiği halde yer-yön zarfı olmaz, isim olur.

Doğuya gidelim. (İsim)

Örnekler 

Arkadaşlar, içeri girer misiniz?

Sesi duyar duymaz aşağı indim.

Dışarı çıkmak için uğraşıyordu.

Arabayı biraz daha ileri park et.

Beri gel, barışalım.

Bu yoldan geri dönülmez.

Düşmana doğru ilerlediler.

Aşağı inecek misiniz?

Öte git de rahatlayalım.

Geri gelmeyi düşünüyorlar m?

Beri gel de ne ezdiğine bak."

İleri git, sonra tekrar gelirsin.

Dışarı çıkarsan üşürsün.

İçeri gir de, biraz konuşalım.

13 Yorum - Senin Görüşün Nedir?

  1. #1 Zarf
    -
    bestee
    -
    04-12-2012 21:31:01 +1

    Acilll Zengin kelimesini zarf olarak kullanırmısınız bide fakiri sıfat zarf isim olarak?_

  2. #2 yüklem ve özne belirtili nesne belirtisiz nesne zarf tümleç
    -
    serhat
    -
    14-11-2013 19:00:48 -4

    bizi okula babam mı götürecek?

  3. #3 as
    -
    as
    -
    03-12-2013 12:00:15 +3

    [quote name="bestee"]Acilll Zengin kelimesini zarf olarak kullanırmısınız bide fakiri sıfat zarf isim olarak?_[/quote]
    fakir insan (sıfat)

    fakirlik, zenginliğin zıttıdır. (isim)

    fakir, zengin gibi rahat giyinemez. (isim)

  4. #4 love
    -
    sümeyyemm
    -
    03-12-2013 14:56:50 -1

    süperr!!! ama Sümeyye kadar olmasa da. Sümeyye I love you baby!!

  5. #5 zarflar
    -
    isimsiz
    -
    23-12-2013 14:33:58 +1

    sağa döndüm , sola döndüm kelimeleri zarf mıdır ? zarfsa neden ?

  6. #6 alp
    -
    arda
    -
    26-12-2013 23:13:14 +1

    özür dilerim cok güzel zarf yapmişsiniz butun sözlerimi geri alıyorum

  7. #7 yer yön zarfları örnek
    -
    Gamze
    -
    09-02-2014 14:22:45 +1

    *Aşağı tükürsen sakalyukarı tükürsen bıyık.
    *Küçücük çocuğu hemen yukarı çıkardık.
    *Odasının penceresinden içeri baktım.
    *Biraz yürüdükten sonra geri dönmüş.
    *Araba çok fazla ileri gitmiş.
    *Az beri gelirsen arkadaşında oturur.

  8. #8 yer yön zarfı
    -
    betül
    -
    02-04-2014 19:59:55 +2

    acil 30 tane çözülmüş zamir

  9. #9 yer-yön zarfı
    -
    dilara
    -
    29-04-2014 17:47:04 +2

    acil 30 tane lazım lütffen çabuk olun

  10. #10 yer yön zarfı
    -
    erva217yazar
    -
    12-10-2014 12:37:11 0

    içeri gir de biraz konuşalım yer yön zarfı mı

  11. #11 -e doğru
    -
    mustafa hoca
    -
    04-11-2014 08:51:23 0

    -e doğru zarf değil edattır. Edatlar cümle içinde zarf tümleci oluşturabilirler.

  12. #12 yer yön zarfı
    -
    hghjghjg
    -
    22-11-2014 19:55:03 0

    evet Evra
    yer yön zarfı

  13. #13 sus
    -
    bahane
    -
    04-03-2015 20:13:05 0

    boş konuşmayınn lütfen evra sordugun soru yer yön zarfı degildir de eki almış yaw

Görüşün Nedir?

Karakter Sayacı:
0