19-04-2014 11:56:19
Ana Sayfa Kim Kimdir? S Şah İsmail Hatayi

Sevgili TurkceBilgi.Org kullanıcısı, sizinle daha kaliteli zaman geçirek adına üyemiz olmanızı rica ederiz.

Şah İsmail Hatayi
Siyasal yanıyla da, dinsel inançlarıyla da, gizemciliğiyle de, ozanlığıyla da önemli bir kişiliği olan Şah İsmail Safavi, şiirlerini "Hatayi" takma adıyla yazmış, söylemiştir.

Hatayi, asıl adıyla Şah İsmail, 1486'da doğmuştur. Erdebilli Şeyh Safiyeddin soyundan gelir. Anasının babası olan Uzun Hasan ölünce, İran ve Azerbeycan'da karışıklıklar çıkmış, Şah İsmail bu karışıklıklardan, ayaklanmalardan yararlanarak, dillerini konuştuğu, kültürlerini benimsediği "Şii-Alevi Türkmen aşiretleri"ni çevresinde toplamış, 1502'de Azerbaycan'ı ve Irak'ı ele geçirmiş; kendisini şah ilan etmiştir. Böylece "Şii-Alevi"liği temsil eden. Şah İsmail, Sünniliğin temsilcileri olan Yavuz Sultan Selim ile Özbek Hanı Şiybanı karşı karşıya gelmiştir. Aynı zamanda şeyh de olan Şah İsmail, "şeyh"lik ile "şah"lığı da birleştirmiştir. Bu "Şii-Alevi" kesimle, "Sünni" kesimin karşı karşıya gelmesi, doğal olarak savaşlara yol açmıştır.

Şah İsmail, 1510'da Merv'de Özbek Hanı Şiybani'yi yenmeyi başarmış, Horasan'ı almış ama 1514'te Birinci Selim'in önünde Çaldıran'da yenilmiştir.
Böylece başkent Tebriz ile Musul'a dek bütün Irak'ı yitirmiştir. Bundan sonra da savaşlar sürmüş ise de, Şah İsmail, kurduğu devletin sınırlarını daraltmak zorunda kalmıştır.

Şah İsmail (Hatayi) 1524'te Erdebil'de ölmüştür. Kendisinin hem aruzla Farsça, hem de Azeri Türkçesiyle, Türk halk şiiri gelenekleri doğrultusunda heceyle yazılmış şiirleri vardır. Hatayi'nin, edebiyat alanında asıl ünü, önemi, Türkçe olarak yazdığı, halk şiiri geleneklerini yürüten şiirlerindedir. Bu yanıyla Anadolu'da büyük etkinliğini sürdürmüştür. Elbette, özellikle Şii-Alevi kesimler üzerinde.

Hatayi, bu şiirleriyle Anadolu'da Şii-Alevi'liği yayma amacında olan demeleri ve nefesleriyle güçlü, etkin bir ozan olarak kendisini kabul ettirmiştir.

"Dehname" adlı bir mesnevisi ve "Divan"ı vardır. "Hatayi Divanı"nı, Sadeddin Nüzhet Ergun derlemiş, yayımlamıştır (1946, 1956).

Ek Bilgi
Şah İsmail Hatayi Şiirleri
 

Bu Konuya 2 Yorum Yapılmış

 
-1 #1 hatayıhüseyin arslan 05-09-2013 20:21
internete çok inanıyoruz bilgi bankası olarak ama ne kadar dogru sizin yorumunuza bırakıyorum
Alıntı
 
 
0 #2 hakhakikikat 16-04-2014 15:30
ne olacak kafalarina göre yaziyorlar
Alıntı
 

Bu Konuya Yorum Yapabilirsiniz






Kim Kimdir? - S kategorisinde bulunan Şah İsmail Hatayi başlıklı yazı şah ismail kimdir , şah hatayi kimdir , hatayi kimdir , şah ismail hatayi kimdir , şah ismail hatayi , şah hatayi hayatı , sah ismail , hatayi ne demek , sah ismail kim , şeyh hatayi kimdir , şah ismail hatayi hayatı , sah ismail hayati , hatayi divanı konuları hakkında bilgi içermektedir.

 

En Son Yorumlananlar