Türkçe Bilgi , Ansiklopedi, Sözlük

Ayrıştırma ve Saflaştırma Yöntemleri - Damıtma

Makale Sayfaları
Ayrıştırma ve Saflaştırma Yöntemleri
Çöktürme
Kristallendirme
Süzme
Damıtma
Ekstraksiyon
Süblimleşme
Fiziksel Yollarla Ayırma

05. Damıtma
Damıtma bir sıvı karışımdaki bileşenlerin önce buharlaştırılması ve sonrada soğutulması sonucunda birbirinden ayrıştırılması işlemidir. Bu yöntemde esas olay buhar basıncına dayanmaktadır. Bir sıvının buhar basıncı, sıvı ile dengedeki buharın basıncı anlamına gelmektedir. Her sıvı ve katının bir buhar basıncı vardır. Sıvı sabit sıcaklıkta ısıtılırsa, sıvının buhar basıncı verilen ısı ile orantılı olarak artar. Sıvının buhar basıncının dış atmosfer basıncına eşit olduğu noktaya ise kaynama noktası denir. Kaynama noktasındaki bir sıvıya daha fazla sıcaklık verildiği zaman sıvının sıcaklığı artmaz sadece fazla ısı sıvının buharlaşmasına neden olur.

Saf bir sıvının belli bir kaynama noktası vardır. Fakat karışım halindeki çözeltilerde bu durum değişir. Örneğin suyun kaynama sıcaklığı 100ºC dir. Saf alkolün ise kaynama sıcaklığı 78,3ºC dir. Ağırlık olarak % 95.57 alkol ve % 4,43 su içeren bir karışımın kaynama noktası 78,15ºC dir . Bu nedenle damıtma işlemi sonucunda saf alkol elde edilemez.

05.01. Adi Damıtma
Bu yöntem kaynama noktaları birbirinden farklı sıvıların birbirinden ayrılması için ve kaynama noktası tayini yönteminde kullanılır.

Ayrıştırma ve Saflaştırma Yöntemleri

Damıtma balonunun en fazla 2/3 üne kadar damıtılacak çözeltiden koyulur. Buharlaşan sıvı içerisinden su geçen soğutucunun çeperlerine çarparak yoğunlaşır ve ayrı bir kapta saf halde toplanır. Isıtma dakikada 3-4 damla düşecek şekilde yavaş olmalıdır. Eğer sıvının kaynaması gerken sıcaklığın üzerine çıkıldığı halde hala kaynama olmuyorsa içeride hiç hava olmadığı anlamına gelir.

05.02. Su Buharı Damıtması
Birbiri içinde hemen hemen hiç çözünmeyen sıvıların damıtılması ise su buharı damıtması ile yapılır. Ancak, bu sıvıların su ile de karışmamaları gereklidir. Bu damıtma işleminde su ile karışmayan sıvılar kendi kaynama noktalarından daha düşük sıcaklıkta damıtılırlar. Bu tip karışımlarda bir bileşen diğer bileşenden bağımsız olarak kendi buhar basıncına sahiptir ve karışımın buhar basıncı, karışımı oluşturan bileşenlerin buhar basınçlarının toplamına eşittir. Karışım A ve B bileşenlerinden oluşmuşsa karışımın toplam basıncı PT = PA + PB'dir. Toplam basınç dış atmosfer basıncına eşit olduğu zaman karışım kaynaya­cağına göre, karışımın kaynama noktası bileşenlerden her birinin kaynama noktasından daha düşük olacaktır.

Su buharı damıtması ile hem kaynama noktasında bozunan, su ile karışmayan organik maddeler daha düşük sıcaklıklarda damıtılabilir hem de ortamda safsızlık olarak bulunabilecek uçucu olmayan, çok miktardaki reçine, inorganik tuzlar gibi maddeler or­tamdan uzaklaştırılabilir. Böyle durumlarda basit damıtma işlemi vakumda olsa bile kullanılmaz. Çünkü karışımda az miktarda olan uçucu bileşeni damıtmak için yüksek sıcaklık gerekecektir. Bu da maddenin bozunmasına yol açacaktır. Ayrıca mekanik tuzak bileşenin tamamiyle uzaklaştırılmasını önleyecektir. Su buharı damıtmasıyla bitkilerden polen, esans gibi uçucu organik bileşikler de kolaylıkla ayrılabilir.

Aşağıdaki şekilde bir su buharı damıtma düzeneği gösterilmektedir. Düzenekteki bütün bağlantılar olabildiğince kısa tutulmalı ve damıtma balonuna yarıdan çok sıvı konmamalıdır. Damıtma balo­nu, damıtma sırasında aşırı yoğunlaşma olursa çok küçük bir alevle ısıtılabilir.

Ayrıştırma ve Saflaştırma Yöntemleri

 
Bitkilerin karakteristik kokuları, içindeki uçucu esans yağlarından ileri gelir. Bu yağlar genellikle hidrokarbonlar, alkol­ler ve karbonil-bileşiklerinin kompleks karışımlarıdır ve terpenler olarak bilinirler. Su buharı damıtma yöntemi sayesinde bitkilerden koku veren esans maddeleri elde edilebilir .

Hangi mmaddenin esansı elde edilmek isteniyorsa o numuneden 15 gram alınarak şekilde görülen ilk balona yerleştirilir. Üzerine  100 ml saf  su eklendikten sonra siteme su buharı verilerek damıtma işlemi başlatırlır. Su buharı eldesi için örneği koyduğumuz balonun öncesine içi su dolu bir balon yerleştirilerek kaynatıtlır. Kaynatma sonrasında oluşan su buharı aradaki bağlantı yardımı ile örneğin olduğu kaba geçer. Örneğin olduğu balonda , damıtma sırasında aşırı yoğunlaşma olursa çok küçük bir alevle ısıtılabilir.

Yağ damlacıkları gelmeyinceye dek damıtmaya devam edilir. Toplanan kısım bir ayırma hunisine aktarılır, üzerine 6 ml. eter eklenir ve çalkalanır. Fazlar ayrılana dek beklenir, organik faz ayrılır. Sulu faz 5 ml. eter ile yeniden çalkalanır. Eterli fazlar toplanır, susuz Na2SO4 ile kurutulur. Bir su banyosu üzerinde eter uçurulur, geriye kalan esans yağıdır.

25 Yorum - Senin Görüşün Nedir?

  1. #1 AYŞEGÜL
    -
    15-03-2011 19:59:23 -12

    damıtma sıvıları we katıları birbirinden ayrıştırmasıdır we çok teşekkür edrimm çok işime yaradı

  2. #2 fatih
    -
    23-09-2011 12:35:09 -21

    damıtma işlemi sonucunda neden saf alkol elde edilemez

  3. #3 alaattin
    -
    17-11-2011 03:11:03 +6

    her zaman bır mıktar sıvı faz organık faza karısmıs olarak bulunur %safsızlık soz konusudr

  4. #4 önemli ve acill yardımınıza ihtiyacım var
    -
    şule
    -
    26-04-2012 14:19:39 -9

    yaa analiz (ayrıştırı) deneyi lazım bana ama bulamıyorm bu o konuyla mı ilgili?

  5. #5 farklı ayşegül :)
    -
    ayşegül
    -
    01-05-2012 08:50:25 -13

    mıknatısla ayırma elektrikle ayırma vs yokmu

  6. #6 YEHUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUU
    -
    AŞKIN
    -
    16-12-2012 13:22:20 -7

    +++ Erime Noktası Farkı ile: Erime noktaları birbirinden uzak olan iki katı bu yon tem ile ayrıştırılabilir. Önce eriyen maddenin, diğer katıyı çözmemesi de gereklidir. Bu yüzden kullanım alanı az olan bir yöntemdir. Örnek olarak parafin ve kum karışımını verebiliriz. Karışımı ısıttığımızda parafin erir ve sıvı-katı karışımı elde edilmiş olur. Bu karışımı süzdüğümüzde ve kum ve parafini ayırmış oluruz.

  7. #7 nasıl oluyor
    -
    berkay
    -
    10-02-2013 12:50:44 -22

    nasıl oluyar anlamıyorum katı madde direk nasıl gaza geçio

  8. #8 ödev
    -
    furkan
    -
    01-04-2013 21:11:35 -15

    istediğim gibi yok ben zeytinyağı su karışımının ayrılmasını istiyorum :(

  9. #9 Ole iste
    -
    Yehii
    -
    02-04-2013 23:10:59 -15

    Ya gercekten be isime yaradi
    Ne yaricak bee hic issime yaramadi :(

  10. #10 ödew
    -
    9.sınıf
    -
    29-04-2013 20:07:23 -6

    sadece erime noktasıyla ayırma yokmu uzun uzun

  11. #11 damıtılma ile
    -
    ÖdeW
    -
    06-05-2013 19:41:13 -4

    Birbiri içerisinde çözünen sıvıları kaynama noktaları farkından yararlanarak ayırma işlemine ayrımsal damıtma denir. Ayrımsal damıtmada, karışımda bulunan sıvılardan kaynama noktası en düşük olan en erken buharlaşır ve ilk önce ayrılır. Kaynama noktası en yüksek olan sıvı ise en sona kalır. Örneğin ayrımsal damıtma yöntemi, petrol rafinelerinde ham petrolden benzin, gazyağı, motorin elde edilmesi için kullanılır.

  12. #12 sıvıları yoğunluk farkıyla ayırma deneyi
    -
    melis
    -
    16-05-2013 22:05:40 -9

    ya benim kimya dönem ödevi lise 1 e gidiyorum ama bulamadım ne video ne rapor :s

  13. #13 damıtma
    -
    ado
    -
    17-05-2013 07:21:05 -8

    [quote name="fatih"]damıtma işlemi sonucunda neden saf alkol elde edilemez[/quote]
    ilk seferde saflaşmaz damıtma işlemini tekrarladıkça daha çok saflaşır

  14. #14 damıtma
    -
    YGS-LYS
    -
    08-09-2013 23:10:55 -4

    zeytinyağı ve su yoğunluk farkından ayrılır . zeytinyağının özkütlesi az olduğundan üstte, su ise özkütlesi fazla olduğundan altta kalır .

  15. #15 damıtma
    -
    YGS-LYS
    -
    08-09-2013 23:11:32 -2

    [quote name="furkan"]istediğim gibi yok ben zeytinyağı su karışımının ayrılmasını istiyorum :([/quote]
    zeytinyağı ve su yoğunluk farkından ayrılır . zeytinyağının özkütlesi az olduğundan üstte, su ise özkütlesi fazla olduğundan altta kalır .

  16. #16 cok acill
    -
    renay
    -
    07-10-2013 13:00:12 -2

    tuzu sudan ayirirmi ???
    lutfen acil cevap verinn

  17. #17 Acilll
    -
    Melih
    -
    07-10-2013 19:28:42 -6

    Süzme Kağıdı Ve Çeşitleri nelerdir acill mesajıma cevap verir misiniz?

  18. #18 puffff
    -
    döndü
    -
    09-11-2013 14:36:40 -4

    [i]maddeleri birbirinden hangi yolla ayırabiliriz

  19. #19 maddelerin süzelim
    -
    misafir
    -
    14-01-2014 14:24:28 +1

    beğenmeyenler için şöyle süzme yöntemleri var söyleyeyim.Yazın lütfen şu önemli paragrafı.Makarna pişiren bir büyüğümüzü görmüşsünüzdür.Makarna piştikten sonra büyüğümüzün su ile makarnayı ayırır. büyüğümüzün elinde bir süzgeç vardır.Suyunu süzer. size soru su ve zeytinyağı karışınca ne olur? cevabınızı yazabilirsiniz.İsmim 'IRMAK

  20. #20 ayrıstırma
    -
    mehmet
    -
    19-01-2014 23:31:32 -4

    bır sey merak edıyorm yardımcı olursanız sevınırım benım ısım geregı resin ve sertlestirici maddeler var resin olan madde katı 120c sıcaklıkla sıvılasıp kulanılıyor sertlestırıcı ıse 45 derece sıvı ve makınede karısıyor ve karısım degerlerıne gore dolum yapılıyor 6 saat ısı gorerek donuyor tas gıbı hale gelıyor benım ıstegımde karıstıgında atılan sıvı karısmıs olan resin ayırmak tekrar kullanılması neler deneye bılırım bu maddelerı ayrıstırmam mumkunmudur tesekkurler...

  21. #21 altın ayrıstırma
    -
    mutlu ferdi
    -
    04-04-2014 23:41:34 -2

    ben taştan altını ayırmayı başardım fakat ayrıştırmıs oldugum altın tozunu metal hale dönüştüremedim bunun için 1200 derece sıcaklık gerekıyor bu ısıya nasıl ulasabılırım ve altını bırlestırmek ıcın ne kullanmam gerekıyor bana yardımcı olabılırmısınız.

  22. #22 nasil
    -
    tarik
    -
    28-04-2014 04:22:32 +1

    sert bi tasin icindeki metali nasil ayirttin

  23. #23 kimya ödevi
    -
    buse
    -
    25-05-2014 15:40:41 -1

    çökelme çökelek ve çöktürme nedir

  24. #24 nasıl
    -
    tarık
    -
    27-05-2014 11:07:47 0

    anlamayan birisi olarak anladım

  25. #25 saolun
    -
    helal
    -
    17-09-2014 20:06:40 -3

    sa eline sağlık . yalnız bir sorum olacak çöktürme işlemi kimyasal mı fiziksel mi tşk şimdiden

Görüşün Nedir?

Karakter Sayacı:
0