Türkçe Bilgi , Ansiklopedi, Sözlük

Ayrıştırma ve Saflaştırma Yöntemleri - Fiziksel Yollarla Ayırma

Makale Sayfaları
Ayrıştırma ve Saflaştırma Yöntemleri
Çöktürme
Kristallendirme
Süzme
Damıtma
Ekstraksiyon
Süblimleşme
Fiziksel Yollarla Ayırma

08. Fiziksel Yollarla Ayırma
Bir karışımın içindeki maddelerin ayrıştırılması kimyasal ve fiziksel yöntemlerle yapılabilir. Fiziksel yollarla ayırma yöntemlerini ise 3 başlıkta toplayabiliriz.

08.01. Katı - Katı Karışımlarının Ayrılması
a) Mıknatısla Ayırma: Demir, kobalt, nikel gibi maddeler mıknatıslanma özelliği gösterirler. Bu metallerden herhangi biri, diğer metallerle karışmış halde ise mıknatıs kullanarak ayrıştırma yapılabilir. Altın ve demir tozu karışımı bu yöntemle ayrıştırılabilir.

b) Özgül Kütle Farkı ile: İki katı, birbirlerinden yoğunluklarının farklı olması özelliğine dayanılarak ayrıştırılabilirler. Bunun için karışım öncelikle bu iki katıyıda çözmeyecek bir çözücü şeçilmelidir. Yoğunlukları birbirinden farklı olan iki katı çözücü içerisine atılır. Yoğunluğu sıvının yoğunluğundan büyük olan katı madde sıvının dibinde çökerken; sıvıdan daha az yoğun olan katı madde ise sıvının üzerinde toplanır. Odun talaşı ile bakır talaşı karışımını bu yöntemle ayırabiliriz. Suya atıldığında karışımda bulunan bakır talaşı dibe çökerken, odun talaşı yüzeyde toplanacaktır.

c) Çözünürlük Farkı ile: Karışımda bulunan katılardan biri suda çözünürken, diğeri çözünmüyorsa bu yöntem uygulanabilir. Örnek olarak tuz ve kum karışımını verebiliriz. Karışım suya atıldığında, tuz çözünürken kum çözünmez ve çöker. Çözelti süzülerek kum ayrılır. Ardından suyu buharlaştırarak tuzu elde ederiz.

d) Ayrımsal Kristalleştirme ile: Karışımda bulunan katıların ikisi de suda çözünüyorsa karışım ayrımsal kristallendirme yöntemi ile ayrıştırılır. Ayrımsal kristalleştirme, katı maddeleri çözünürlük farklarından yararlanarak ayırma yöntemidir. Örneğin sodyum nitrat (NaNO3) ve potasyum nitrat (KNO3) katılarına doymuş olan bir çözeltiyi buharlaştırmaya bırakırsak ilk önce KNO3 çökecektir.

e) Erime Noktası Farkı ile: Erime noktaları birbirinden uzak olan iki katı bu yon tem ile ayrıştırılabilir. Önce eriyen maddenin, diğer katıyı çözmemesi de gereklidir. Bu yüzden kullanım alanı az olan bir yöntemdir. Örnek olarak parafin ve kum karışımını verebiliriz. Karışımı ısıttığımızda parafin erir ve sıvı-katı karışımı elde edilmiş olur. Bu karışımı süzdüğümüzde ve kum ve parafini ayırmış oluruz.

08.02. Sıvı - Sıvı Karışımlarının Ayrılması:

a) Özkütle Farkı ile: Karışımı oluşturan sıvılar birbiri içinde çözünmüyorsa ve özkütleleri de farklı ise karışımı bu yöntemle ayırabiliriz. Örnek olarak su ve zeytin yağı karışımını vermek mümkün. Ayırma hunisine bu karışımı koyduktan bir süre sonra, yoğunluğu daha çok olan suyun altta, yoğunluğu dah az olan yağın ise üstte toplandığını görülür. Ayırma hunisinin altındaki musluk açılarak suyu ayrı bir kapta toplarız ve yağ ayırma hunisinde kalır.

b) Ayrımsal Damıtma İle: Birbiri içerisinde çözünen sıvıları kaynama noktaları farkından yararlanarak ayırma işlemine ayrımsal damıtma denir. Ayrımsal damıtmada, karışımda bulunan sıvılardan kaynama noktası en düşük olan en erken buharlaşır ve ilk önce ayrılır. Kaynama noktası en yüksek olan sıvı ise en sona kalır. Örneğin ayrımsal damıtma yöntemi, petrol rafinelerinde ham petrolden benzin, gazyağı, motorin elde edilmesi için kullanılır.

08.03. Sıvı - Katı Karışımlarının Ayrılması:

a) Sıvı Katıyı Çözmüyorsa: Burada özkütle farkından yararlanılır. Katının özkütlesi sıvınınkinden küçükse katı, sıvının yüzeyinde toplanır. Katının özkütlesi sıvınınkinden büyük olduğunda ise katı, sıvının dibine çöker. Her iki durumda da süzme yolu ile bu karışımı ayırabiliriz.


b) Sıvı Katıyı Çözüyorsa: Bu durumda iki yöntem uygulanabilir. Eğer karışımdaki sıvı bizim için önemli ve değerli ise, damıtma yöntemi; değerli değil ise buharlaştırma işlemi uygulanır.

08.04. Gaz - Gaz Karışımlarının Ayrılması:  

Gazlardan oluşan bir karışımı ayırmak için uygulanacak en iyi yöntem, karışımda bulunan bütün gazların yoğunlaşacağı yani sıvı hale geleceği bir sıcaklığa kadar soğutmaktır. Sıvılaştırdığımız karışımı damıtma yöntemi ile ayrıştırabiliriz.
<< Önceki - Sonraki Sayfa >>

25 Yorum - Senin Görüşün Nedir?

  1. #1 AYŞEGÜL
    -
    15-03-2011 19:59:23 -13

    damıtma sıvıları we katıları birbirinden ayrıştırmasıdır we çok teşekkür edrimm çok işime yaradı

  2. #2 fatih
    -
    23-09-2011 12:35:09 -22

    damıtma işlemi sonucunda neden saf alkol elde edilemez

  3. #3 alaattin
    -
    17-11-2011 03:11:03 +5

    her zaman bır mıktar sıvı faz organık faza karısmıs olarak bulunur %safsızlık soz konusudr

  4. #4 önemli ve acill yardımınıza ihtiyacım var
    -
    şule
    -
    26-04-2012 14:19:39 -10

    yaa analiz (ayrıştırı) deneyi lazım bana ama bulamıyorm bu o konuyla mı ilgili?

  5. #5 farklı ayşegül :)
    -
    ayşegül
    -
    01-05-2012 08:50:25 -14

    mıknatısla ayırma elektrikle ayırma vs yokmu

  6. #6 YEHUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUU
    -
    AŞKIN
    -
    16-12-2012 13:22:20 -8

    +++ Erime Noktası Farkı ile: Erime noktaları birbirinden uzak olan iki katı bu yon tem ile ayrıştırılabilir. Önce eriyen maddenin, diğer katıyı çözmemesi de gereklidir. Bu yüzden kullanım alanı az olan bir yöntemdir. Örnek olarak parafin ve kum karışımını verebiliriz. Karışımı ısıttığımızda parafin erir ve sıvı-katı karışımı elde edilmiş olur. Bu karışımı süzdüğümüzde ve kum ve parafini ayırmış oluruz.

  7. #7 nasıl oluyor
    -
    berkay
    -
    10-02-2013 12:50:44 -23

    nasıl oluyar anlamıyorum katı madde direk nasıl gaza geçio

  8. #8 ödev
    -
    furkan
    -
    01-04-2013 21:11:35 -16

    istediğim gibi yok ben zeytinyağı su karışımının ayrılmasını istiyorum :(

  9. #9 Ole iste
    -
    Yehii
    -
    02-04-2013 23:10:59 -16

    Ya gercekten be isime yaradi
    Ne yaricak bee hic issime yaramadi :(

  10. #10 ödew
    -
    9.sınıf
    -
    29-04-2013 20:07:23 -6

    sadece erime noktasıyla ayırma yokmu uzun uzun

  11. #11 damıtılma ile
    -
    ÖdeW
    -
    06-05-2013 19:41:13 -4

    Birbiri içerisinde çözünen sıvıları kaynama noktaları farkından yararlanarak ayırma işlemine ayrımsal damıtma denir. Ayrımsal damıtmada, karışımda bulunan sıvılardan kaynama noktası en düşük olan en erken buharlaşır ve ilk önce ayrılır. Kaynama noktası en yüksek olan sıvı ise en sona kalır. Örneğin ayrımsal damıtma yöntemi, petrol rafinelerinde ham petrolden benzin, gazyağı, motorin elde edilmesi için kullanılır.

  12. #12 sıvıları yoğunluk farkıyla ayırma deneyi
    -
    melis
    -
    16-05-2013 22:05:40 -10

    ya benim kimya dönem ödevi lise 1 e gidiyorum ama bulamadım ne video ne rapor :s

  13. #13 damıtma
    -
    ado
    -
    17-05-2013 07:21:05 -9

    [quote name="fatih"]damıtma işlemi sonucunda neden saf alkol elde edilemez[/quote]
    ilk seferde saflaşmaz damıtma işlemini tekrarladıkça daha çok saflaşır

  14. #14 damıtma
    -
    YGS-LYS
    -
    08-09-2013 23:10:55 -5

    zeytinyağı ve su yoğunluk farkından ayrılır . zeytinyağının özkütlesi az olduğundan üstte, su ise özkütlesi fazla olduğundan altta kalır .

  15. #15 damıtma
    -
    YGS-LYS
    -
    08-09-2013 23:11:32 -3

    [quote name="furkan"]istediğim gibi yok ben zeytinyağı su karışımının ayrılmasını istiyorum :([/quote]
    zeytinyağı ve su yoğunluk farkından ayrılır . zeytinyağının özkütlesi az olduğundan üstte, su ise özkütlesi fazla olduğundan altta kalır .

  16. #16 cok acill
    -
    renay
    -
    07-10-2013 13:00:12 -2

    tuzu sudan ayirirmi ???
    lutfen acil cevap verinn

  17. #17 Acilll
    -
    Melih
    -
    07-10-2013 19:28:42 -6

    Süzme Kağıdı Ve Çeşitleri nelerdir acill mesajıma cevap verir misiniz?

  18. #18 puffff
    -
    döndü
    -
    09-11-2013 14:36:40 -5

    [i]maddeleri birbirinden hangi yolla ayırabiliriz

  19. #19 maddelerin süzelim
    -
    misafir
    -
    14-01-2014 14:24:28 +1

    beğenmeyenler için şöyle süzme yöntemleri var söyleyeyim.Yazın lütfen şu önemli paragrafı.Makarna pişiren bir büyüğümüzü görmüşsünüzdür.Makarna piştikten sonra büyüğümüzün su ile makarnayı ayırır. büyüğümüzün elinde bir süzgeç vardır.Suyunu süzer. size soru su ve zeytinyağı karışınca ne olur? cevabınızı yazabilirsiniz.İsmim 'IRMAK

  20. #20 ayrıstırma
    -
    mehmet
    -
    19-01-2014 23:31:32 -4

    bır sey merak edıyorm yardımcı olursanız sevınırım benım ısım geregı resin ve sertlestirici maddeler var resin olan madde katı 120c sıcaklıkla sıvılasıp kulanılıyor sertlestırıcı ıse 45 derece sıvı ve makınede karısıyor ve karısım degerlerıne gore dolum yapılıyor 6 saat ısı gorerek donuyor tas gıbı hale gelıyor benım ıstegımde karıstıgında atılan sıvı karısmıs olan resin ayırmak tekrar kullanılması neler deneye bılırım bu maddelerı ayrıstırmam mumkunmudur tesekkurler...

  21. #21 altın ayrıstırma
    -
    mutlu ferdi
    -
    04-04-2014 23:41:34 -2

    ben taştan altını ayırmayı başardım fakat ayrıştırmıs oldugum altın tozunu metal hale dönüştüremedim bunun için 1200 derece sıcaklık gerekıyor bu ısıya nasıl ulasabılırım ve altını bırlestırmek ıcın ne kullanmam gerekıyor bana yardımcı olabılırmısınız.

  22. #22 nasil
    -
    tarik
    -
    28-04-2014 04:22:32 +1

    sert bi tasin icindeki metali nasil ayirttin

  23. #23 kimya ödevi
    -
    buse
    -
    25-05-2014 15:40:41 -1

    çökelme çökelek ve çöktürme nedir

  24. #24 nasıl
    -
    tarık
    -
    27-05-2014 11:07:47 -1

    anlamayan birisi olarak anladım

  25. #25 saolun
    -
    helal
    -
    17-09-2014 20:06:40 -3

    sa eline sağlık . yalnız bir sorum olacak çöktürme işlemi kimyasal mı fiziksel mi tşk şimdiden

Görüşün Nedir?

Karakter Sayacı:
0