01-09-2014 18:20:28
Ana Sayfa Kimya Anorganik Kimya Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme - HİBRİTLEŞME

Sevgili TurkceBilgi.Org kullanıcısı, sizinle daha kaliteli zaman geçirek adına üyemiz olmanızı rica ederiz.

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme - HİBRİTLEŞME
Makale Sayfaları
Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme
Kovalent Bağlar
Polar kovalent Bağlar
Koordine Kovalent Bağlar
HİBRİTLEŞME

05. HİBRİTLEŞME
Kovalent bağlar, orbitallerin örtüşmesi sonucunda gerçekleşirler. Orbitallerinde örtüşebilmesi için, örtüşmeye katılan orbitallerin birer elektron içermesi gerekmektedir.Her atom çiftleşmemiş elektron sayısı kadar bağ yapabilir. İki veya daha fazla atom orbitallerini, birbirleri ile hibritleşmeye uygun simetriye getiriler. Böylelikle oluşan yeni orbitallere hibrit orbitalleri denir. Hibirtleşmenin gerçekleşebilmesi için orbitallerin enerjileri birbirine yakın olmalıdır.
 
 05.01. s (Sigma bağı)
Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme
 
 
05.02. p (pi Bağı)
 
P orbitallerinin dikey olarak örtüşmesi ile olur.
Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

05.03. sp Hibritleşmesi 

BeF2 örneği verilerek sp hibritleşmesi açıklanabilir. Öncelikle atomların elektron dizilimleri yazılır.

4Be 1s22s2
Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme 

9F  1s22s2 2p5        

Be' nin 2 tane bağ yapabilmesi için 2 tane yarı dolu orbitalinin olması gerekiyor . Bu nedenle 2s2 deki 2 elektronundan birini bir sonraki kabuğa uyarır. Aşağıdaki gibi bağ yapmaya hazır 2 tane yarı dolu orbital oluşturur.

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme
 

2 tane F atomunun 2pz deki elektronları bu orbitallere yerleşerek sp hibritleşmesi gerçekleştirirler.

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme
 

BeCl2 bağ açıları 180° olan doğrusal sp hibriti yapar.

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

05.04. sp2  Hibritleşmesi

BH3 örneği verilerek sp2 hibritleşmesi açıklanabilir. Öncelikle atomların elektron dizilimleri yazılır

5B   1s2 2s22p

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

1H  1s1           

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

B nin 3 tane bağ yapabilmesi için 3 tane yarı dolu orbitalinin olması gerekiyor . Bu nedenle 2s2 deki 2 elektronundan birini bir sonraki kabuğa uyarır. Aşağıdaki gibi bağ yapmaya hazır 3 tane yarı dolu orbital oluşturur.

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

3 tane H atomunun da 1s1 deki elektronları bu orbitallere yerleşerek sp2 hibritleşmesini gerçekleştirirler.

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

BH3 molekülü bağ açıları 120° olan üçgen düzlem yapıya sahip sp hibritini oluştururlar.

 Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

05.05. sp3 Hibritleşmesi
H atomunu elektron dağılımı

1H  1s1           

 Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Karbon atomunun elektron dağılımı

6C 1s2 2s22p2     şeklindedir.

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme 

Bu durumda karbon atomunun bağ yapabilecek 2 tane eşleşmemiş elektronu gözüküyor. Fakat 4 hidrojen atomu ile bağ yapması bekleniyor. Bu durumda 2s2 deki iki elektrondan biri 2pz orbitaline uyarılır. Böylece karbon atomunu 4 tane bağ yapabilecek yarı dolu orbitali oluşur.

 Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme 

Böylelikle hidrojen atomu 4 tane yarı dolu orbitale birer elektronunu vererek bağlanma yapar.

C  bir tane s ve 3 tane p orbitalini kullanarak bağ açıları 109.5° olan tetrahedral sp3 hibritleşmesini gerçekleştirdi.
 
Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Bu örnekle karbon atomunun her zaman 4 bağ yaptığını gördük. Diğer bir gösteriş şekliyle C değerlik bağ elektron sayısı  4 tür (2s22p2) Buradaki 4 tane elektron C atomu üzerine tek tek yerleştirilir. H atomunun değerlik elektron sayısı  1 (1s1) olduğundan ve 4 tane H atomu bulunduğu için her bir H atomunun elektronu C atomunun elektronu ile eşleşir.

  Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme 

Ortaklanmamış elektronlarda sigma bağı gibi düşünülür.

Buna da örnek olarak NH3 (amonyak) verebiliriz.

7N 1s2 2s22p3

Normalde N (azot) H (hidrojen) ile 3 bağ yapıyor gibi gözüküyor ama eğer lewis yapısını çizecek olursak,

 7N 1s2 2s22p         
Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

N' un 3 tane bağ yapabilecek elektronu bulunmaktadır. Buda H atomunun 1 s1 orbitalindeki bir elektron ile 3 tane bağ yapabileceğini gösteriyor.

       Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme            Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

N üzerindeki bağa katılmayan ortaklanmamış elektronlarda bağ gibi sayılacağından sp3 hibritleşmesi yapacaktır. Ortaklanmamış elektron çifti çekirdeğe daha yakındır. Bu yüzden s karakteri artar dolayısıyla bağ açısı artar.

Bağ elektronları birbirini iter. Ortaklanmamış elektron çiftinin itme kuvveti bağ elektronlarınkinden daha fazladır. Ortaklanmamış elektronların itme kuvveti fazla olduğu için beklenen 109.5° açıdan sapma gösterir.

05.06. dsp3 Hibritleşmesi
PCl5 örneği verilerek dsp3 hibritleşmesi açıklanabilir. Öncelikle atomların elektron dizilimleri yazılır.

15P   1s2 2s22p63s23p

  Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

 17 Cl 1s2 2s22p63s23p5

P' nin 5 tane bağ yapabilmesi için 5 tane yarı dolu orbitalinin olması gerekiyor . Bu nedenle 3s2 deki 2 elektronundan birini bir sonraki kabuğa uyarır. Aşağıdaki gibi bağ yapmaya hazır 5 tane yarı dolu orbital oluşturur.

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Cl atomunun da çiftleşmemiş elektronları bu orbitallere yerleşerek sp3d hibritleşmesini gerçekleştirirler.

PCl5  üçgen çiftpiramit geometrisindeki hibritleşmeyi gerçekleştirir.

 Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

05.07. d2sp3 Hibritleşmesi

SF6 örneği verilerek d2sp3 hibritleşmesi açıklanabilir. Öncelikle atomların elektron dizilimleri yazılır.

16S   1s2 2s22p63s23p4

  Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

S' nin 6 tane bağ yapabilmesi için 6 tane yarı dolu orbitalinin olması gerekiyor . Bu nedenle 3s2 deki 2 elektronundan birini bir sonraki kabuğa uyarır. Aşağıdaki gibi bağ yapmaya hazır 6 tane yarı dolu orbital oluşturur.

  Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme
 


F atomunun da çiftleşmemiş elektronları bu orbitallere yerleşerek sp3d2 hibritleşmesini gerçekleştirirler.

SF6  oktahedral  geometrisindeki sp3d2 hibritleşmesini gerçekleştirir.


  Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme

Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme 

Örnek (bağ sayısı)

Hibrit Şekli

Geometrisi

Bağ açısı(°)

NY2

sp

doğrusal

180

NY3

sp2

üçgen düzlem

120

NY4

sp3

düzgün dörtyüzlü

109.5

NY5

sp3d

üçgen piramit

120-90

NY6

sp3d2

sekiz yüzlü (octahedral)

90


 

Bu Konuya 3 Yorum Yapılmış

 
+1 #1 dikey 01-12-2011 14:29
sp1-sp2-sp3 deki sayıların 1-2-3- un ne anlam ifade ettgni nilen var mı ????
Alıntı
 
 
+3 #2 aslı 29-12-2011 12:09
oradaki 1 2 3 p orbitalinde bulunan elektron sayısını ifade ediyor.
Alıntı
 
 
0 #3 ..mehmet nacar 12-12-2013 10:48
daha iyi olursa güzel olur
Alıntı
 

Bu Konuya Yorum Yapabilirsiniz






Kimya - Anorganik Kimya kategorisinde bulunan Kimyasal Bağlar ve Hibritleşme - HİBRİTLEŞME başlıklı yazı hibritleşme , koordine kovalent bağ , polar kovalent bağ , bağ açıları , hibritleşme örnekleri , bağ açısı , koordine kovalent bağ örnekleri , orbital örtüşmesi , kimyasal bağlar ve hibritleşme , kimyasal bağ açıları , koordine kovalent bağ nedir , sp sp2 sp3 hibritleşmesi , kimyasal bağlar hibritleşme konuları hakkında bilgi içermektedir.