31-10-2014 22:36:06
Ana Sayfa Kültür/Sanat Arkeoloji Hititlerin Siyasi Tarihi

Sevgili TurkceBilgi.Org kullanıcısı, sizinle daha kaliteli zaman geçirek adına üyemiz olmanızı rica ederiz.

Hititlerin Siyasi Tarihi

HİTİTLER‘İN   SİYASİ TARİHİ

Hititleri kısaca tanımlarsak: Orta Anadolu'da  I.Ö XIX-XII yy lar  arasında yaşamış  ve büyük bir imp' kurmuş Hint Avrupa kökenli  eski bir  halkdır.

Şuana kadar Hititler'le ilgili bir çok araştırma yapılmış fakat Hititlerin kendine ait  maddi kalıntıların bulunması ve onlarla eşitlenmesinden çok önceleri tarihte ilk kez Tevrat'ta ve sonrada Eski Mısır Babil kaynaklarından tanınıyordu.Adı geçen kaynaklarda verilen bilgiler çok kılişe idi. Hititler'in Kuzey Suriye ve Filistin kökenli bir kavim olduğu düşünülüyordu.  Ancak çok sonraları araştırmacıların dikkati  Hititlerin merkezi konumunda olan Orta Anadolu'ya çekildi.  Ve burada  Hitit başkenti  Boğazkale-Hattuşa  ve diğer merkezlerin yanı sıra  yazılı anıtların keşfiyle ,  Hititler'in   bir Kuzey Suriye Filistin kavmi değil ,  bir Orta Anadolu kavmi olduğu anlaşıldı.



Asur Ticaret Kolonileri çağından beri  küçük kıralıklar  yada   beylikjler halinde yönetilen Anadolu'da  , bu beylikleri bir yetke altında  birleştirmeye yönelik ilk hareket   Neşa   kıralı  Pithanna'nın  oğlu ,  Kuşşara kıralı   Anitta'dan  geldi (İ.Ö  XV III  yy) .  Anitta'nın  Anadolu'da ki  ilk siyasal birliği  oluşturan bu girişimi ,   Boğazköy'de (Hattuşaş) ortaya çıkarılan   ve Anitta metni diye bilinen çivi yazılı tabletlerle aydınlanmıştır.

Hitit Kral Listesi:

(Tuthaliya I).      takr.      1700
(PU-şarrum)      takr.      1675
(Papadilmah)     takr.      1669
Labarna I.         takr       1650
Labarna  II
Hattuşili            takr       1650-1620
Murşili I.                        1620-1590
Hantili (I)                       1590-1560
Zidanta (I)        takr.       1550
Ammuna                        1540-1520
Huzziya  (I)                    1520-1510
Tlipiunu                          1510-1485
Tahurwaili       takr.         1480
Alluwamna                      1470-1460
(Hantili II )
( Zidanta  II )
(Huzziya II )
Muwatalli I.
Tuthaliya  II.    takr.       1445
Arnuwanda  I.               1400-1370
Hattuşili II.      takr.        1440
Tuhaliya III.                   1430-1400
Şuppiliuliuma I               1370-1340
Arnuwanda II.               1339
Murşilli II.                      1339-1310
Muwatalli II                    1310-1285
Urhiteşup=Murşilli III     1285-1280
Hattuşili III                     1280-1250
Tuthaliya IV.                  1250-1225
Kurunta                          geçici bir süre
Arnuwanda III.              1225-1210
Şuppiluliuma                   1210-1190

Labarna:Eski Hitit krallık döneminin ilk kralı olarak kabul edilen.Hattuşili I ile (labarna) Anitta arasındaki yaklaşık yüz yıllık süreç henüz doldurulamamıştır.
Devletin merkezini Hatuşaş'a taşımasıyla tamamlandı.Bu kral egemenliğim,ni Anadolu'nun  Batısındaki  Arzawa ile Suriye'nin kuzeyindeki Yamhad, Hurri  kralıklarına zorla kabul etirmeye çalıştı.

Murşilli I :K. Suriyede Yamhad'ı yakıp yıktı. M.Ö 1600 doğru ve K. Suriuye'nin Halpa'nın  (Halep) fethi Murşilli I ‘e Mezopotamya kapılarını aştı. Babil'e baskın yaptı.Ama krallık verasetiyle ile ilgili yasaların bulunmayışı ;  her saltanatın sonunda kanlı taht kavgalarına yol açtı. Murşilli I in  öldürülmesinden sonra, Mitanni halkı tarafından bir araya getirilmiş olan Hurriler ; suriye'de ki  topraklarını geri alırken  Hattuşaş'taki cinayetler birbirini izledi.  Hitit  devletine katılan  bir çok bölge elden çıktı ve Hititler,  Halys yayı içindeki çekirdek bölgelerine  çekilmek zorunda kaldılar.

Tellipinu: Bu kargaşa dönemine Tellipinu tartışmalara meydan vermeyecek yasal önlemlerle son vermeye çalıştı. Böylece ilk monarşi yönetiminin temelleri atılmış oluyordu.

Kuzeyden gelen Kaşka saldırılarını önledi.  Ancak onun ölümünden sonra huzursuzluk yeniden başladı. Hitit devletinin zayıfladığı ve Anadolu'nun   düşman saldırılarına uğradığı bu dönemin kral adları da kesinlik kazanamamıştır.

Tuthalya I:Tuthalya'nın  tahta geçmesiyle  Hitit deleti için yeni bir dönem başladı.  Kraliçe  Nikalmati ‘yle birlikte devleti yöneten bu kral mitanni halkını Arzavalıları yendi,  Kaşgalarla uğraştı.Ancak daha sonra Arnuvanda ve kraliçesi Aşmunikal zamanında kaşgalar'ın başkent  Hattuşaş'a  saldırıları önlenemedi. Yazılı metinlerden,  bağımsız boylar halinde yaşayan Kaşkaların  saldırılarına karşı tanrılara yakarıldığı ,   Kaşka beylerin  toprak bağışlandığı anlaşılmaktadır.

Şippiluliuma : Büyük Hitit İmparatorluğu'nun  ilk gülcü kralı sayılan  Şippiluliuma  başa  geçtiginde  Hitit kralığı batmak üzereydi.  Şippiliuma Anadolu birliğini sağladıktan sonra  K. Suriye,  Fırat'ın  bölgeleri,  D. Anadolu ve  K. Anadolu'ya doğru devletin  sınırlarını genişletti.  Güçlenen  Asur ve Msır'a karşı  önlem alarak oğullarını Kargamış ve Hapla'ya  kral olarak atadı.  Suriye'deki  küçük kralıkları yanına çekerek nufuz alanını Mısır'a  dek genişleti.  Mısır kraliçesiyle anlaşarak oğlu Zannanza'yı  bu ülkeye firavun olarak göndermeye karar verdi. Ancak zannanza Mısır'a ulaşamadan  öldü ya da  öldürüldü. Bunun  üzerine  Şippiluliuma  Mısır'a sefer düzenledi.  Bu olay Mısır- Hitit  çatışmalarının başlangıcını oluşturdu .  Mitanni halkıyla savaşarak Vaşuganiyi yağmaladı.

Mursilis II:Büyük bir tarih yazıcı olarak bilinen  Mursilis II  daha çok anlaşmalar yoluyla imparatorluğun sınırlarını güvence altına aldı, Arzava, Azzi- Hayaşa , Mitanni gibi komşu ülkelerle iyi ilişkiler  kurdu.


Muvatallis:Kral olan  kardeşi  Hattuşili  III'ün yardımıyla Kaşkalar'ı   yendi,  Batıda Ahhiyava'ya ,  Güney  batıda  Arzawa'ya karşı başarılı sefer düzenledi.  İmparatorlugun  merkezini  yeri saptanamayan Hitit metinlerinde aşağı ülkede olduğu bildirilen Dattaşa'a taşıdı  (Yukarı Ülkede Hatışili III'ün güçlenmesinden  tedirgin olduğu için yada G. D. ‘ya Suriye' ye yapacağı seferleri kolaylıkla  yönetebilmesi için bu yola başvurduğuna ilişkin değişik görüşler vardır.)  Bunun yaparken devletin yönetimini  yazmanların başı Mittannamuva'ya bırakması da ilginçtir.  Ramses II'nin Mısır athtına geçmesi (i.ö 1301-1235) Hititler'in Suriye siyasetini olumsuz yönde etkiledi. Baskılar sonucu Suriye kıralları Hititler'le  yaptıkları anlaşmaları bozarak Mısır'ın  yanında yer almak zorunda kaldılar. Sonunda bu iki büyük  ordu Kadeş savaşında karşı  karşıya geldi (İ.Ö  1299). Kardeşi Hatuşili III'ün yardımıyla Hitit orduları Şam'a kadar ilerledi,  Amurru yeniden Hititler'in vasaalığına geçti.


Mursilis III:Başkenti yeniden Hatuşaş'a taşıdı.

Hattuşili III:Güçlü bir kraliçe olan Puduhepa'yla birlikte  barışcı bir tutum izledi,  komşu ülkelerle iyi ilişkiler kurdu. Bu dönemde güçlenen Asur devleti,  Hititler'le Mısır'ın yakınlaşmasına neden oldu ve tarhin bilinen en eski yazılı antlaşması olan Kadeş antlaşması imzalandı (1283) (bu antlaşmanın Mısır kopyası Karnak tapınağı'nda ,  Hitit kopyası ise Hatuşaş'daki devlet arşivinde ortaya çıkarıldı ).


Hattuşili III dönemi anıtlerı ve belgeleriyle Hitit siyasal  tarihini ve kültürünün en parlak evrelerindendir. Çoğu Hititçe bir bölümü de Akkad çivi yazısıyla yazılmış binlerce tablet, yıllıkları .  sözleşmeleri,  yasları ,  toprak dağıtım belşgelerini ve dinsel metinleri içerir. Dinsel metinler Anadolu'nun ölü ya da yaşayan dilleri ile yazılmış ain törenlerini ve efsaneleri yansıtır


Tuthalya IV:Huri tanrıları önem kazanır.  Kırallığın resmi panteonu olan ve Tthalya IV'ün  kendi kabartmasının da ter aldığı Yazlıkaya açık hava tapınağında, Huri tanrıları da büyük ölçüde yer aldı.  Hitit devleti bu dönem de doğuda toprak kaybederken Alaşiya'ya  (Kıbrıs)  boyun eğdirdi,  batıde Ege denizi'ne ulaştı.

Arnuvanda III:Arzava ayaklanmaları yüzünden büyük güçlüklerle karşılaştı.

Şuppiluliuma II:Alaşiya ayaklanmasını bastırdıysa da devlet çok daha büyük tehlikelerle karşılaştı. İmparatorluk bir yandan Asur saldırıları öte yandan büyük olasılıkla Batı Anadolu halklarının başkaldırısı ve Mısırlılar'ca  “ Deniz halkları” diye adlandırılan ve   Anadolu'yu baştan başa  geçerek  Suriye üzerinden  Mısır   kapılarına dayanan  toplulukların göçleri sonucu çöktü.

 

Bu Konuya 1 Yorum Yapılmış

 
-1 #1 quaresma 10-12-2011 10:51
kim yıktı hititleri acil
Alıntı
 

Bu Konuya Yorum Yapabilirsiniz






Kültür/Sanat - Arkeoloji kategorisinde bulunan Hititlerin Siyasi Tarihi başlıklı yazı hititlerin siyasi yapısı , hititlerin siyasi tarihi , hititler siyasi tarihi , hitit siyasi tarihi , hititlerin siyasi özellikleri , hititleri kim yikti , hititlerde siyaset , anitta metni , hititlerin siyasi sistemi , hititlerin politik sistemi , hititlerin kısaca siyasi yapısı , hitit imparatorluğunu kimler yıkmıştır , hititleri kim yıkmıştır konuları hakkında bilgi içermektedir.