Türkçe Bilgi , Ansiklopedi, Sözlük

İsimlerde Küçültme

Bir varlığın, bir ismin küçüklüğü genel olarak, başına getirilen “küçük, mini, ufak” gibi sıfatlarla ifade edilir:

Küçük köy, ufak el, mini kasa...

Bazen bu sıfatların yerini “cik, -ceğiz” ekleri tutar. Bu ekler isimlere küçültme anlamı katar.

küçük tepe→tepecik

küçük çocuk→çocukcağız

Not: Bu ekler her zaman küçültme anlamı katmayabilir; acıma ve sevgi; zavallılık ve küçümseme anlamları da katabilir:

Serçecik daldan dala atlıyor.                   (acıma)

Adamcağız korka korka ayağa kalkar.       (acıma)

Bebeciğimi çok özledim, diyordu.                        (sevgi)

küçük insan→insancık                            (zavallılık)

zavallı kelimeler→zavallı kelimecikler       (küçümseme)

“-cik” eki sıfata da getirilebilir:

genç adam→gencecik yaşta

“k” sesi ile biten sıfatlara –cik eki getirildiğinde sıfatın sonundaki “k” düşer:

küçük→küçücük

ufak→ufacık

alçak→alçacık

minik→minicik

“-cik” eki somut isimler de türetir:

karın→karıncık, badem→bademcik

“-cik” ekinin “k” ile biten isimlere getirilerek somut isim türettiği durumlarda kelime sonundaki k düşmez:

kulak→kulakçık, kapak→kapakçık...

“-ce, -imsi, -imtrak” ekleri de küçültme anlamı katar:

küçük→küçükçe

büyük→büyükçe

iri→irice

yeşil→yeşilimsi

sarı→sarımtırak

Facebook Google +1 Tweet

14 Yorum - Senin Görüşün Nedir?

  1. #1 Eda ŞENÖZ
    -
    17-04-2011 19:14:09 +23

    Küçültme ekleri eklendikeri sözcüklere boyutlarıyla ilgili bir anlam katmaz, sözcüklerin anlama ''indirgeme'' değeri yükler.''-cik'' ve ''-ceğiz'' eklerinin getirildiği sözcüklerde boyutla ilgili bir anlam sezilmiyor, aşağılama, indirgeme, küçümseme vb anlamlar seziliyor. Şu halde küçültme sonekleri küçüklük bildiren sıfatlarla aynı görevde değil diye düşünüyorum.
    Örnek: Çocuk- cağız kolunu kırmış.(zavallı)
    Küçük çocuk kolunu kırmış. ( yaşı ve/veya boyu küçük olan çocuk )
    Öğretmenlerim değerlendirmem yanlış mı?

  2. #2 11bl
    -
    Ümmü Gülsüm Güllü
    -
    06-01-2014 19:10:14 +16

    bilgiler çok doğru, tebrik ediyorum. ve tüm öğrencilere başarılar diliyorum

  3. #3 Konu anlatımı
    -
    .
    -
    18-03-2014 22:16:41 +13

    Konu çok iyi ve anlaşılır bir şekilde yazılmış. Elinize sağlık!

  4. #4 yok
    -
    bahar
    -
    19-03-2014 19:00:17 +16

    Öğretmen yazılı öncesi çalışma kağıdı verdi. Bu konu ile ilgili soru vardı.yazanın ellerine Allah dert vermesin.

  5. #5 öğretmen
    -
    anonim
    -
    03-04-2014 17:08:15 +13

    bilgiler doğru safyı yapan kişinin ellerinden öperim

  6. #6 Doktor
    -
    Samet
    -
    01-08-2014 11:08:40 +15

    Güzel ama sanki hata var

  7. #7 Öğrenci
    -
    Zeynep Hancı
    -
    20-10-2014 21:18:40 +11

    Evet doğru. Ayrıntısına kadar yazılmış burda. Çok başarılı bence. Ellerinize sağlık teşekkür ederiz.

  8. #8 iyi
    -
    Zuhal kabadayı
    -
    26-05-2015 21:29:37 +7

    GÜZEL BEN BEĞENDİM AMA KEŞKE VİDEODA YAPSALAR
    >

  9. #9 Eda Seni öpücem
    -
    Ahmet
    -
    26-09-2015 19:07:09 +7

    Sayın editör bilgi için teşekkürler ayrıca edacım o verdigin ayrıntı bilgiyle soruyu kavradım ÖPTÜM

  10. #10 can
    -
    cin
    -
    12-11-2015 02:14:01 +8

    Neden bazı yazılarda adam cağaz kadın cağaz yazılır

  11. #11 123
    -
    sevgi
    -
    21-12-2015 19:19:50 +9

    Yarın yazılımız varr ve bu sorulardan sorulack insallah 100 alırım

  12. #12 bende seni aşkım
    -
    eda
    -
    02-02-2016 17:19:43 +6

    çok iyi çok teşekkür ederim çok yardımcı oldunuz

  13. #13 bende seni aşkım
    -
    sevda
    -
    02-02-2016 17:22:19 +6

    çok saolun
    çok yardımı oldunuz

  14. #14 -MTIRAK EKİNİ DOĞRU YAZALIM!
    -
    Yavuz
    -
    08-02-2016 14:05:03 +5

    Bu ek Türkçedir ve -mtrak diye değil -mtırak diye yazılır. Bkz. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.56b86a13d40259.95495662

Görüşün Nedir?

Karakter Sayacı:
0

Site İletişim Bilgisi

Telefon: 0536 686 91 70

URL:http://www.turkcebilgi.org/

Email: [email protected]